Τετάρτη 4 Δεκεμβρίου 2013

ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΠΙΟ ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ!!!

 
Χωρίς φόβο, αλλά με πολύ πάθος, τα μέλη του νεανικού συγκροτήματος μιλούν στο protothema.gr για τη δουλειά τους, τα νέα τους επαγγελματικά σχέδια, το ιδιαίτερο λουκ τους, αλλά και για τους πειρασμούς που κρύβει η νύχτα...
Σχεδόν κάθε θρησκεία έχει να αφηγηθεί ιστορίες θαυμάτων, δηλαδή γεγονότων που αγνοούν τους φυσικούς νόμους. Ωστόσο, με την επιστήμη να προοδεύει, πολλά απ αυτά τα λεγόμενα θαύματα καταλήγουν να έχουν επιστημονική εξήγηση.
Ωστόσο, υπάρχουν ακόμα πολλά φαινόμενα που δεν έχουν εξηγηθεί. Ορίστε μερικά απ τα πιο διάσημα και αμφιλεγόμενα θαύματα στην ιστορία.

 
10. ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ... ΣΥΝΤΟΜΑ;

Το 1981, στη μικρή πόλη Medjugorje στη σημερινή Βοσνία-Ερζεγοβίνη, έξι παιδιά ανέφεραν πως είχαν δει την Παρθένο Μαρία. Για χρόνια ισχυρίζονταν πως λάμβαναν καθημερινά μηνύματα και πως μέχρι σήμερα είχαν ακούσει χιλιάδες προφητείες, μεταξύ των οποίων και ορισμένες σχετικές με την Αποκάλυψη και το τέλος του κόσμου. Αν και το Βατικανό ποτέ δεν παρενέβη επισήμως, η τοποθεσία εξακολουθεί να προσελκύει αμέτρητους προσκυνητές κάθε χρόνο.

9. ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Το 1917 κοντά στη Φατίμα της Πορτογαλίας, βοσκόπουλα ανέφεραν πως η Παρθένος Μαρία τους είπε πως ένα θαύμα θα συνέβαινε στις 13 Οκτωβρίου του ίδιου έτους. Χιλιάδες άνθρωποι μαζεύτηκαν την ημέρα εκείνη, μήπως και συνέβαινε κάτι. Όντως, το μεσημέρι ο ήλιος φάνηκε να στροβιλίζεται και να κατεβαίνει προς τη γη και πολλοί δημοσιογράφοι ανέφεραν το γεγονός. Η Καθολική Εκκλησία προσέθεσε το θαύμα του ηλίου στη λίστα των επισήμων θαυμάτων το 1930. Όμως, ορισμένοι σκεπτικιστές είπαν ότι το φαινόμενο ονομάζεται παρήλιον και συμβαίνει ουσιαστικά όταν το φως περνά από παγωμένα σύννεφα και σχηματίζει δακτύλιο γύρω από τον ήλιο. Τέλος, πολλοί που βρίσκονταν στο σημείο την ημέρα εκείνη δεν είδαν τίποτα.

8. ΜΟΝΙΜΗ ΒΑΦΗ

Το 1531, στα χωράφια κοντά στην Πόλη του Μεξικού, ένα χωρικός ονόματι Χουάν Ντιέγκο ισχυρίστηκε πως είδε σε όραμα την Παρθένο Μαρία, η οποία ζήτησε να χτιστεί μια εκκλησία για να τιμηθεί. Η Παναγία του ζήτησε επίσης να μαζέψει λουλούδια από μια λοφοπλαγιά, πράγμα που εκείνος έκανε και στη συνέχεια έβαλε τα κομμένα λουλούδια μέσα στην κάπα του. Λίγο καιρό μετά, η κάπα είχε το αποτύπωμα της μορφής της Παναγίας. Αν και έχουν υπάρξει ορισμένες επιστημονικές αναλύσεις του εν λόγω θαύματος, καμιά δεν έχει δώσει οριστική απάντηση στα ερωτήματα του πώς αποτυπώθηκε η Παναγία στην κάπα και του γιατί το αποτύπωμα έχει διατηρηθεί τόσο καλά.

7. ΜΑΓΙΚΟ ΑΙΜΑ

Ο θρύλος λέει πως ένας καθεδρικός ναός στη Νάπολη διαθέτει ένα φιαλίδιο με αίμα ενός χριστιανού μάρτυρα από την αρχαία εποχή, του αγίου Ιανουαρίου. Όπως λέγεται, το αίμα είναι ξερό τις περισσότερες μέρες του χρόνου, αλλά γίνεται υγρό τρεις φορές κάθε χρόνο, τις μέρες που μνημονεύεται η ζωή του αγίου και οι διδασκαλίες του.

6. ΠΤΗΣΗ

Τον 17ο αιώνα, ο άγιος Ιωσήφ του Κουπερτίνο έπεσε σε υπνωτική κατάσταση και, όπως λέγεται, πέταξε πάνω από τα πλήθη. Μάλιστα, βίωσε τη μετεώριση αυτή αρκετές φορές -μια ήταν μάλιστα ενώπιον του πάπα Ουρβανού του Η΄. Κατά συνέπεια, ο άγιος αυτός είναι ο προστάτης των πιλότων.

5. ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΕΙΣ ΠΛΗΓΕΣ

Πολλοί άνθρωποι στο παρελθόν ισχυρίστηκαν πως έφεραν τα στίγματα, δηλαδή πληγές όμοιες με αυτές του εσταυρωμένου Χριστού. Ένας άνδρας, ο άγιος Πίος της Πιετρελκίνα, ανέφερε πως μάτωνε συνεχώς στις παλάμες του. Ωστόσο, οι σκεπτικιστές λένε πως τέτοιες πληγές είναι, είτε απάτες, είτε αυτοτραυματισμοί.

4. ΤΟ ΑΓΑΛΜΑ ΠΟΥ ΚΛΑΙΕΙ

Το 1973, ένα άγαλμα σε μια μικρή εκκλησία στο Ακίτα της Ιαπωνίας άρχισε να ματώνει αμέσως αφότου η αδερφή Άγκνες Σασαγκάβα είχε ένα όραμα με την Παναγία. Το άγαλμα συνέχισε να ματώνει, να ιδρώνει και να κλαίει για αρκετά χρόνια -μάλιστα, το έδειξε και η τηλεόραση. Η αδερφή Άγκνες, που ήταν κουφή πριν δει το όραμα, ανέκτησε σταδιακά την ακοή της δέκα περίπου χρόνια μετά.

3. ΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ

Το 1988, κάτοικοι του Κάιρο της Αιγύπτου ανέφεραν πως είδαν μια φωτεινή μορφή να περπατά στην οροφή μιας κοπτικής εκκλησίας. Πολλοί θεώρησαν πως επρόκειτο για την Παναγία. Λέγεται ότι πολλοί ήταν μάρτυρες στο γεγονός και ότι ορισμένοι το φωτογράφισαν. Μέχρι σήμερα, κανείς δεν έχει βρει αποδείξεις για ενδεχόμενο φωτομοντάζ, ενώ η Κοπτική Εκκλησία της Αλεξανδρείας το ανακήρυξε ως επίσημο θαύμα.

2. ΠΟΤΕ ΑΠΟΣΥΝΤΕΘΕΙΜΕΝΟΙ

Δεκάδες άγιοι έχουν βρεθεί να μην αποσυντίθενται μετά το θάνατό τους και να αναδίδουν μια γλυκιά οσμή λουλουδιών, η οποία θεωρείται σημάδι αγιότητας. Ένα παράδειγμα είναι η αγία Μπερναντέτ Σουμπίρους, η οποία πέθανε το 1879. Το 1909 την ξέθαψε ένας επίσκοπος και βρήκε ότι δεν είχε σαπίσει στο ελάχιστο. Σήμερα εκτίθεται σε προσκύνημα, καλυμμένη με κέρινη μάσκα, στο ναό που φέρει το όνομά της στη Γαλλία.  

1. Η ΣΙΝΔΟΝΗ ΤΟΥ ΤΟΡΙΝΟ

Αν και δεν είναι ακριβώς θαύμα, η Σινδόνη του Τορίνο είναι από τα πιο διάσημα κειμήλια της ιστορίας. Η Σινδόνη αυτή φέρεται να είναι το σάβανο του Χριστού και έχει το αποτύπωμα του προσώπου του. Η έρευνα που έχει πραγματοποιηθεί έχει δείξει πως ορισμένα μέρη του κειμηλίου ανάγονται στο Μεσαίωνα, πράγμα που θα σήμαινε πως η Σινδόνη είναι απλά μια απάτη. Ωστόσο, μια άλλη έρευνα που επακολούθησε ανακάλυψε πως το ύφασμα θα μπορούσε να είναι αρκετά παλιότερο -από το 280 π.Χ. έως το 220 μ.Χ.- πράγμα που σημαίνει ότι θα μπορούσε να είναι του Ιησού.
 

Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου 2013


ΚΑΙΑΔΑΣ - Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΘΑΝΑΤΩΣΗΣ ΒΡΕΦΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ

 
Ένας απ’ τους πιο ατιμωτικούς θανάτους κατά την αρ­χαιότητα, ήταν ο κατακρημνισμός σε βάρα­θρο. Εφαρμοζόταν στην Αθήνα, στην Κόρινθο, στους Δελφούς, στη Θεσσαλία..
κι αλλού και αφορούσε τους αιχμαλώτους, εγκληματίες, ιερόσυλους και προδότες.
Εκτός από το αυτονόη­το μαρτύριο, η ποινή εμπεριείχε και με­ταφυσικές προεκτάσεις, καθώς το σώμα παρέμενε άταφο και η ψυχή αδυνατούσε να λυτρωθεί. «Κόρακες» ονομαζόταν ο τόπος τιμωρίας στη Θεσσαλία, «βάραθρο» ή «όρυγμα» στην Αθήνα, όπου πάντως μετά το 406 π.Χ. φαίνεται πως η τιμωρία παύει να εφαρμόζεται, «Καιάδας» στη Σπάρτη.
Ο τελευταίος είναι και ο πιο διάσημος, καθώς είναι ευρέως διαδεδομένη σήμερα η φήμη, πως εκεί έριχναν οι Σπαρτιάτες, εκτός από αιχμαλώτους και κατάδικους, τα ανάπηρα και ασθενικά βρέφη ή παιδιά της Σπάρτης.
Ο Καιάδας, που ο Στράβων τον αποκαλεί «δεσμωτήριον το παρά Λακεδαιμονίους σπήλαιο τι», ταυτίζεται σήμερα με το σπηλαιοβάραθρο του χωριού Τρύπη (10 χλμ. βορειοδυτικά της Σπάρτης), βάσει των περιγραφών του αρχαίου περιηγητή Παυσανία (τον αποκαλεί «απότομο και βαθύ βάραθρο»), του Πλούταρχου κ.ά., καθώς και του σύγχρονου Γάλλου περιηγητή O. Rayet, ο οποίος το επισκέφτηκε το 1879.
Κατά ιστορικές αναφορές, στον Καιάδα ρίχτηκαν από τους Σπαρτιάτες ο ήρωας του Β΄ Πελοποννησιακού πολέμου ο Αριστομένης ο Ανδανιεύς μαζί με 50 αιχμαλώτους Μεσσηνίους. Επίσης στον Καιάδα οι Σπαρτιάτες κατακρήμνισαν και το νεκρό σώμα του βασιλέως των Παυσανία που είχε καταδικαστεί σε θάνατο επί προδοσία.
Οι αρχαίες αναφορές (Θουκ. 1.134, Παυσαν. 4.18, Στράβ. Η 376) καθιστούν σαφές ότι στον Καιάδα απορρίπτονταν «…οι επί μεγίστοις τιμωρούμενοι» και οι αιχμάλωτοι πολέμου. Πώς όμως διαμορφώθηκε ο μύθος περί κατακρήμνισης καχεκτικών παιδιών στον Καιάδα;
Εν αρχή ην ο Πλάτων, ο οποίος στην «Πολιτεία» του πρότεινε τη θανάτωση των ασθενικών βρεφών σε βάραθρο της κλασικής Αθήνας, αλλά ανεξήγητα το εφιαλτικό όνειρό του Πλάτωνα χρεώθηκε η Σπάρτη.
Ο Καιάδας έχει -μάλλον κακώς- ταυτιστεί με τους, επίσης τρομερούς, «Αποθέτες». Τον τόπο δηλαδή που οι Σπαρτιάτες απέθεταν τα μη αρτιμελή βρέφη, όπως αναφέρει ο Πλούταρχος και μόνον αυτός, στον βίο του Λυκούργου.
Συγκεκριμένα ο αρχαίος ιστορικός γράφει ότι οι γονείς του κάθε νεογέννητου το έφερναν εμπρός σε μία επιτροπή γερόντων που το εξέταζαν. Εάν το έβρισκαν υγιές και αρτιμελές το παρέδιδαν στην πόλη να ανατραφεί, ενώ στην αντίθετη περίπτωση το «απέπεμπον εις τας λεγομένας Αποθέτας», έναν βαραθρώδη τόπο στον Ταΰγετο, έτσι ώστε το δύσμορφο βρέφος να πεθάνει μεν από βέβαιο φυσικό θάνατο, αλλά η πολιτεία να μη μιανθεί από την εκτέλεση του.
Πάντως, ακόμη και έτσι, οι σύγχρονοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτή την τύχη είχαν μόνο τα παιδιά με βαριές δυσμορφίες και όχι ελαφρές αναπηρίες, αλλά και παιδιά από ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες.
Πιθανότατα, οι αόριστες αναφορές για την εγκατάλειψη νεογνών στους «Αποθέτες» του Ταΰγετου, που συνδέονται συχνά με τον αρχαίο Καιάδα, συγχέονταν με τη γνωστή, σε όλη την αρχαιότητα, πρακτική της βρεφοκτονίας. Η πρακτική της βρεφοκτονίας, αποτελούσε έσχατο και επώδυνο μέσο οικογενειακού προγραμματισμού σε όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας, από την απώτερη προϊστορία μέχρι τη σύγχρονη ιατρική επανάσταση και την εφαρμογή προηγμένων μεθόδων αντισύλληψης και αποφυγής ανεπιθύμητων κυήσεων.
Η δε, έκθεση των παιδιών με κάποια γενετική δυσπλασία ή δυσμορφία αποτελούσε κοινή πρακτική και δεν παρατηρούνται διακρίσεις ή πολυνομία από πόλη σε πόλη και από εποχή σε εποχή.
Όμως, ακόμη και η συνθήκη της ψυχικά επώδυνης βρεφοκτονίας, βρίσκεται σε πλήρη αντιπαράθεση με την αποτρόπαιη και αήθη παραβίαση της έμφυτης ανθρώπινης αίσθησης του φυσικού και νομικού δικαίου, που συνεπάγεται οποιαδήποτε αντίληψη εγκατάλειψης ανυπεράσπιστων και εν ζωή νεογνών, στις διαθέσεις επιθετικών καιρικών συνθηκών και άγριων ζώων.
Συνεπώς, η άποψη αυτή φαίνεται να αποτελεί πάρεργο της ίδιας δυσφημιστικής παρερμηνείας του Καιάδα και της εγχώριας ιστορικής υποβάθμισης της αρχαίας Σπάρτης (με την ελληνική Εκκλησία να υποστηρίζει αυτόν τον μύθο, με ιδιαίτερο «ζήλο»).
Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο οι εκτελέσεις καταδίκων (ή αιχμαλώτων) γίνονταν πάντα τη νύχτα και πολλές ερμηνείες μπορούν να δοθούν πάνω σε αυτό, που αφορούν είτε σε κάποια τελετουργική πρακτική είτε σε ψυχολογικά αίτια ή στην επιθυμία να κρυφτεί από την κοινή θέα το επαίσχυντο τέλος ενός Σπαρτιάτη. Επιπλέον, οι εκτελέσεις γίνονταν στη φυλακή, προφανώς διά απαγχονισμού, τουλάχιστον έως την εποχή του Ηροδότου.
Ο Καιάδας δεν αναφέρεται πουθενά ούτε κάποιο άλλο είδος κατακρημνισμού. Ίσως ο Καιάδας να χρησιμοποιούνταν ως ένα μέρος όπου ρίχνονταν τα σώματα μετά την εκτέλεση.
Η αλήθεια είναι, πάντως, πως έχουμε ελάχιστες μαρτυρίες για υποθέσεις ανθρωποκτονίας στη Σπάρτη και ακόμη λιγότερες για τις ποινές που επιβάλλονταν εκεί. Γενικότερα, στην αρχαιότητα οι αναφορές για τη θανάτωση βρεφών στον Καιάδα είναι εξαιρετικά περιορισμένες και χαρακτηρίζονται από ασάφεια και απροσδιοριστία, ενώ στη σύγχρονη εποχή αποκτούν μεγαλύτερη αποδοχή και διάδοση και μάλιστα σε συγγράμματα της στοιχειώδους εκπαίδευσης, παρά την παντελή έλλειψη τεκμηρίωσης και υποστήριξης της αινιγματικής μυθοπλασίας. Αντίθετα, στη διεθνή ιστοριογραφία οι σχετικές αναφορές αμφισβητούνται ή αγνοούνται παντελώς.
Ο θρύλος αυτός, φαίνεται να παίρνει σάρκα και οστά το 1904, όταν κατά την διεξαγωγή αρχαιολογικής έρευνας, τα αρχαιολογικά ευρήματα εντός του Καιάδα οδήγησαν την τότε ομάδα των ξένων αρχαιολόγων στη διαπίστωση, που έως σήμερα κακώς παραμένει, ότι οι αρχαίοι Σπαρτιάτες έριχναν στον γκρεμό τα ανάπηρα παιδιά, με το σκεπτικό ότι τους ήταν βάρος και άχρηστα για την κοινωνία τους. Η επιστημονική ομάδα βασίστηκε στο μικρό μέγεθος των οστών, που αποκάλυψε η αρχαιολογική έρευνα, τα οποία απεδόθησαν σε οστά μικρών παιδιών.
Το 1956, μισό αιώνα μετά, η μέθοδος του άνθρακος C14 αξιολόγησε τα συγκεκριμένα ευρήματα ως μη ανήκοντα σε παιδιά αλλά σε ενήλικους άνδρες και γυναίκες και μόνον σε ένα ποσοστό 15% ανήλικων. Άπαντες δε, είχαν κατάγματα. Κατά τη δεκαετία του 1980, αλλά και το 2003, πολλοί αρχαιολόγοι, σπηλαιολόγοι αλλά και ορειβάτες κατέβηκαν στον Καιάδα και έδωσαν διάφορα στοιχεία για τα ευρήματα που υπάρχουν στο εσωτερικό του. Επικρατεί, βέβαια, μια σύγχυση για το κατά πόσο έφτασαν στον «πάτο» του πηγαδιού. Άλλωστε, δεν γνωρίζουμε αν με τα χρόνια λόγω των σεισμών η δομή του Καιάδα έχει αλλάξει. Κατά τον Πλούταρχο (Κίμων 16.4) ο σεισμός τού 464 π.Χ. ήταν τρομακτικά ισχυρός: «Η χώρα των Λακεδαιμόνιων χάσμασιν ενώλισθε πολλοίς και των Ταϋγέτων τιναχθέντων κορυφαί τινές απερράγησαν» (άνοιξαν χάσματα και αποκόπηκαν βράχοι από τις κορφές τού Ταΰγετου).
Είναι επομένως φυσικό να έπεσαν από τότε μεγάλοι βράχοι και στο εσωτερικό τού Καιάδα. Παρατηρήθηκε ότι και πάνω σε πεσμένους ογκολίθους υπήρχαν οστά ανθρώπινων σκελετών, πού ρίχτηκαν προφανώς από την άνω, αρχική είσοδο και μετά το 464 π.χ. Πάντως, το σίγουρο είναι ότι τα οστά που βρήκαν εκεί ανήκουν σε ενηλίκους, ηλικίας 18-35 ετών.
Βρέθηκε μόνο ένας σκελετός παιδιού, όχι πολύ μικρής ηλικίας, το οποίο πιθανολογείται ότι έπεσε κατά λάθος μέσα στον Καιάδα. Μαζί με τα οστά βρέθηκαν αιχμές από βέλη και δόρατα, ενώ ένα θραύσμα κρανίου είχε καρφωμένη πάνω του την αιχμή ενός βέλους. Πολλοί κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα περισσότερα από τα σώματα που ρίχτηκαν εκεί ήταν ήδη νεκρά. Βρέθηκαν, επίσης, λύχνοι και σιδερένιοι χαλκάδες-δεσμά.
Σε κάθε περίπτωση δεν διαπιστώθηκε η παρουσία σκελετικών ευρημάτων νεογέννητων ατόμων ή βρεφών, τα οποία αποτελούν το πιο αμφιλεγόμενο και αμφισβητούμενο στοιχείο της σχετικής ιστοριογραφίας που συνδέεται με το σπηλαιοβάραθρο του Καιάδα και την αρχαία Σπάρτη. Επίσης, δεν μπόρεσε να διαπιστωθεί μέχρι σήμερα, παρά τις επανειλημμένες έρευνες, η παρουσία σκελετικών ευρημάτων μικρών παιδιών, βιολογικής ηλικίας 1-4 ετών ή μεγαλύτερων παιδιών ηλικίας 5-10 ετών, στο χώρο του σπηλαιοβαράθρου.
Όπως έχει, ήδη, αναφερθεί, τα περισσότερα από τα ανθρώπινα σκελετικά ευρήματα, που βρέθηκαν στο χώρο του σπηλαιοβαράθρου, ανήκουν σε άνδρες βιολογικής ηλικίας, μεταξύ 18 και 35 ετών. Μόνο δύο κρανία ενηλίκων ανδρών εμφανίζουν ενδείξεις πιθανής βιολογικής ηλικίας μεγαλύτερης των πενήντα ετών, ενώ βρέθηκαν λίγα σκελετικά ευρήματα δύο εφήβων, πιθανής ηλικίας 14-17 ετών, καθώς και τμήματα μετωπιαίου οστού και άνω γνάθου που πρέπει να ανήκουν σε ένα ακόμη νεαρό άτομο ηλικίας, περίπου, δώδεκα ετών.
Αλλά και αυτή ακόμη η περίπτωση του νεαρότερου ατόμου δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί τεκμήριο θανάτωσης βρεφών στον Καιάδα. Αντίθετα είναι γνωστή, ακόμη και από τη σύγχρονη ιστορική περίοδο, η συχνή εμπλοκή μεγαλύτερων παιδιών και εφήβων σε βίαιες αντιπαραθέσεις και πολεμικές συρράξεις.
Τα συμπεράσματα περί ευγονίας των Σπαρτιατών, στο πλαίσιο μιας στρατοκρατούμενης κοινωνίας, ο υπερβάλλων ρόλος των φυλετών στις οικογενειακές και ατομικές υποθέσεις, στο πλαίσιο του κοινοβιακού χαρακτήρα της σπαρτιατικής κοινωνίας, προέρχονται και αποτελούν αναπόσπαστα μέρη του σπαρτιατικού μύθου, του οποίου ένας από τους σημαντικότερους αρχιτέκτονες ήταν και ο Πλούταρχος.
Συνεπώς, η ούτως ή άλλως αμφισβητήσιμη αναφορά στη σκόπιμη θανάτωση βρεφών στον Καιάδα, για λόγους ευγονικής, φαίνεται να κλονίζεται σοβαρά.
Το παραμύθι περί «…ωραίων Σπαρτιατών, Καιάδα ανάπηρων τέκνων» άλλωστε δεν συμπορεύεται με τον ποιητή Τυρταίο (εκ γενετής τυφλόν), τον βασιλιά Αγησίλαο της Σπάρτης (εκ γενετής χωλόν) και πλείστους άλλους διακεκριμένους Σπαρτιάτες, οι οποίοι δεν ήταν αρτιμελείς, καθώς και από την επίσημη ιστορία.
Χαρακτηριστικό είναι δε, πως όταν κάποτε ειρωνεύτηκαν έναν κουτσό Σπαρτιάτη που πήγαινε να πολεμήσει, αυτός απάντησε πως «ο πόλεμος χρειάζεται άτομα που μένουν στη θέση τους και όχι άτομα που το βάζουν στα πόδια», ενώ σε παρόμοια περίπτωση τυφλού Σπαρτιάτη, αυτός απάντησε πως «και τίποτα να μην κάνω, όλο και κάποια λεπίδα του εχθρού θα στομώσω με το σώμα μου».
 



























ΤΑ ΝΑΥΑΓΙΑ ΠΟΥ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΑΝ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ


του Στέφανου Νικήτα

Τα πλοία, τα μοιραία λάθη, τα θύματα και οι υπεύθυνοι. Το NEWS 247 θυμάται 9 ναυάγια που έμειναν χαραγμένα στη μνήμη των Ελλήνων και βύθισαν τη χώρα στο πένθος.
Δυστυχώς η χώρα μας έχει πλούσια ιστορία σε ναυάγια. Πότε από τραγικά ανθρώπινα λάθη και πότε από ατυχία έχουμε θρηνήσει εκατοντάδες θύματα στις ελληνικές θάλασσες τις τελευταίες δεκαετίες.
Σε συνέχεια του αφιερώματος  για τα πιο πολύνεκρα ναυάγια παγκοσμίως, το NEWS 247 κάνει αναδρομή σε 9 δυστυχήματα που συγκλόνισαν την Ελλάδα, με πιο πρόσφατα το Sea Diamond στη Σαντορίνη και τη βύθιση του Εξπρές Σάμινα ανοικτά της Πάρου, που στοίχισε τη ζωή σε 81 ανθρώπους.

ΒΡΕΤΑΝΙΚΟΣ, ΣΤΕΝΟ ΤΗΣ ΚΕΑΣ, 1916: 30 ΝΕΚΡΟΙ

Ήταν το «μεγάλο αδελφάκι» του ΤΙΤΑΝΙΚΟΥ, κατασκευασμένο και αυτό, σε ναυπηγείο του Μπέλφαστ το 1914-1915.
Ο ΒΡΕΤΑΝΙΚΟΣ επρόκειτο να νηολογηθεί στη γραμμή Νέα Υόρκη-Σάουθάμπτον, αλλά τον πρόλαβε ο Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος. Το πλοίο επιτάχθηκε από το βρετανικό ναυτικό και, από τις 13 Νοεμβρίου 1915 ανέλαβε καθήκοντα πλωτού νοσοκομείου.
 Άρχισε τη δράση του στην περιοχή του ανατολικού Αιγαίου και της Μέσης Ανατολής, από όπου παραλάμβανε και μετέφερε ασθενείς στη Μεγάλη Βρετανία. Κατόρθωσε ασφαλώς πέντε ταξίδια, πριν το μοιραίο έκτο.
Στις 21 Νοεμβρίου 1916 στην περιοχή μεταξύ Σουνίου και Κέας, οι επιβαίνοντες αισθάνθηκαν το πλοίο να χτυπά κάπου -ακούστηκε ένας δυνατός θόρυβος αλλά θεώρησαν ότι μάλλον επρόκειτο για κάποια μικρή βάρκα.
Η αυτοψία έδειξε ότι τα πράγματα ήταν πολύ χειρότερα. Τα τέσσερα πρώτα στεγανά και το λεβητοστάσιο είχαν γεμίσει με νερό μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Στις 8:35 δόθηκε η εντολή για την εκκένωση, αλλά ήδη κάποιοι είχαν βιαστεί να εγκαταλείψουν το πλοίο.
 Το βρετανικό πολεμικό ΗΡΩΙΚΟΣ μάζεψε περί τους 500, ενώ 150 κατόρθωσαν να κολυμπήσουν μέχρι την ακτή. Διεσώθησαν 1.036 άνθρωποι. Χάθηκαν 30 ζωές.
Το κουφάρι του ΒΡΕΤΑΝΙΚΟΥ ανακάλυψε κι εξερεύνησε η ομάδα του Ζακ Υβ Κουστώ το 1975.
Έρευνες στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η αιτία της βύθισης ήταν η πρόσκρουσή σε νάρκη που είχε ποντίσει στην περιοχή το γερμανικό υποβρύχιο U-73 λίγες εβδομάδες πριν.

ΧΕΙΜΑΡΡΑ, ΝΟΤΙΟΣ ΕΥΒΟΪΚΟΣ, 1947: ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ 383 ΝΕΚΡΟΙ
Ο ΤΙΤΑΝΙΚΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ

Υπήρξε το χειρότερο και πιο πολύνεκρο δυστύχημα στην ιστορία της χώρας μας. Απέπλευσε στις 8:30 το πρωί της 18ης Ιανουαρίου 1947, από τη Θεσσαλονίκη για τον Πειραιά, με 544 επιβάτες και 86 άνδρες πλήρωμα.
 Στις 4:10 τα ξημερώματα της 19ης Ιανουαρίου έπλεε στον Νότιο Ευβοϊκό προσέκρουσε λόγω της πυκνής ομίχλης στις βραχονησίδες Βερδούγια, μεταξύ Νέων Στύρων και Αγίας Μαρίνας.
 Η σφοδρή πρόσκρουση προκάλεσε εισροή υδάτων και σοβαρό πρόβλημα στο πηδάλιο του πλοίου, με αποτέλεσμα να παραμείνει ακυβέρνητο. Το πλήρωμα του ΧΕΙΜΑΡΡΑ δεν φρόντισε να διατηρήσει την τάξη κατά την εγκατάλειψη του σκάφους, που έγινε τελείως ανεξέλεγκτα.
Αν και το επιβατηγό βυθίστηκε μιάμιση ώρα αργότερα και σε απόσταση μόλις ενός μιλίου από την Αγία Μαρίνα, ο πανικός που επικράτησε κατά την εγκατάλειψη του πλοίου, το φοβερό ψύχος και τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα της περιοχής, είχαν ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον 383 άνθρωποι. Ανάμεσά τους πολλά γυναικόπαιδα, πολιτικοί κρατούμενοι και χωροφύλακες συνοδοί.
Στη δίκη που ακολούθησε, ο δεύτερος πλοίαρχος Μπέρτολς, που ήταν βάρδια την ώρα του ναυαγίου, καταδικάστηκε σε φυλάκιση 20 μηνών και ο πλοίαρχος Μπελέσης σε φυλάκιση 15 μηνών με αναστολή.
Υπάρχουν και άλλες εκδοχές για το ναυάγιο, όπως ότι προσέκρουσε σε μαγνητική θαλάσσια νάρκη ή ότι έγινε σαμποτάζ.

ΗΡΑΚΛΕΙΟΝ,   1966: ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΦΑΛΚΟΝΕΡΑΣ ΣΤΟ ΜΥΡΤΩΟ ΠΕΛΑΓΟΣ, 217 ΝΕΚΡΟΙ
SOS, ΑΠΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΝ, ΣΤΙΓΜΑ ΜΑΣ 36° 52΄ B., 24° 08΄ A., ΒΥΘΙΖΟΜΕΘΑ.

Ήταν 02:06 το πρωί της 8ης Δεκεμβρίου 1966 όταν επιβατηγό-οχηματαγωγό ΗΡΑΚΛΕΙΟΝ βυθίστηκε στη θαλάσσια περιοχή της Φαλκονέρας στο Μυρτώο Πέλαγος.
Το μοιραίο βράδυ οι καιρικές συνθήκες ήταν πολύ άσχημες, με τους ανέμους 9 μποφόρ. Στις 8:00 μμ απέπλευσε από την Σούδα της Κρήτης για Πειραιά.
Μέσα σε υψηλό κυματισμό με συνεχείς διατοιχισμούς το τελευταίο όχημα φορτηγό ψυγείο 5 τόνων με φορτίο πορτοκάλια άρχισε να κινείται και να προσκρούει στους πλευρικούς καταπέλτες εκ των οποίων ο ένας, είτε γιατί δεν είχε ασφαλισθεί με τους πείρους, είτε γιατί αυτό είχε γίνει πλημμελώς άνοιξε.
Από τον πλευρικό καταπέλτη που υποχώρησε, το φορτηγό ψυγείο έπεσε στη θάλασσα η οποία και κατέκλυσε στη συνέχεια όλο τον χώρο των οχημάτων. Μετά την έξοδο του φορτηγού ψυγείου στην θάλασσα, το πλοίο ήλθε πάλι στην θέση του και αιωρείτο στην επιφάνεια της θάλασσας με μόνο τις ηλεκτρογεννήτριες ασφαλείας σε ενεργεία για περίπου 15-20 λεπτά και κατόπιν λόγω της μεγάλης πλέον ελεύθερης επιφάνειας υδάτων που είχαν κατακλύσει το γκαράζ, το πλοίο άρχισε να παίρνει πολύ μεγάλες κλίσεις που στο τέλος οδήγησαν στη βύθιση του. Το πλοίο βυθίστηκε πρώτα με την πλώρη.
Από τους 73 ναυτικούς (πλήρωμα) του πλοίου και τους 191 επιβάτες σώθηκαν μόνο 46, (16 από το πλήρωμα και 30 επιβάτες), οι υπόλοιποι 217 πνίγηκαν.
Πλοίαρχος του πλοίου ήταν ο Εμμ. Βερνίκος που αν και ήταν ο πρώτος που έπεσε στην θάλασσα φέροντας σωσίβιο, όπως είπαν οι διασωθέντες αξιωματικοί, ποτέ δεν βρέθηκε ο ίδιος ή το πτώμα του.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, ΠΑΡΑΛΙΑ ΆΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, ΖΑΚΥΝΘΟΣ 1982
ΝΑΥΑΓΙΟ

Το ναυάγιο συνέβη το 1982, όταν το πλοίο Παναγιώτης μετέφερε παράνομα τσιγάρα, από την Τουρκία σε διεθνή ύδατα, οπού θα τα πουλούσε σε προσυμφωνημένο σημείο. Το πλοίο, ωστόσο, λόγω εξαιρετικά δυσμενών καιρικών συνθηκών και χαλασμένης μηχανής, βρέθηκε εκτός πορείας και σύντομα έπεσε στα βράχια της βορειοδυτικής πλευράς της Ζακύνθου.
Σήμερα είναι  το πιο πολιτογραφημένο αξιοθέατο του νησιού και σήμα κατατεθέν του. Φιγουράρισε στα εξώφυλλα τουριστικών οδηγών και οδικών χαρτών. Έγινε πόστερ και αναρτήθηκε στις εισόδους εισδοχής επισκεπτών: αεροδρόμια, λιμεναρχεία, σταθμούς λεωφορείων και τρένων ολόκληρης της χώρας, αλλά και ταξίδεψε σε όλον τον πλανήτη.

ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ, ΑΝΟΙΧΤΑ ΤΗΣ ΚΑΡΥΣΤΟΥ, 1983: 26 ΝΕΚΡΟΙ

Το οχηματαγωγό Χρυσή αυγή βυθίστηκε στα ανοιχτά της Καρύστου, έπειτα από έκρηξη και ανατροπή, με αποτέλεσμα 26 άτομα να θαφτούν στο υγρό κοιμητήριο του ακρωτηρίου Μαντήλι της Εύβοιας.
Είχε αποπλεύσει από το λιμεναρχείο Ραφήνας με προορισμό τα νησιά Άνδρο, Τήνο, Πάρο και Νάξο, μεταφέροντας 9 βυτιοφόρα, 4 φορτηγά, με πλήρωμα 23 ατόμων και 14 οδηγούς αυτοκινήτων. Στις 6:35 μ.μ. και ενώ βρισκόταν σε απόσταση 4 ν.μ. από το ακρωτήριο Μαντήλι έστειλε σήμα κινδύνου. Ο εφιάλτης για τους 47 ανθρώπους είχε μόλις αρχίσει.
Ο ισχυρός κρότος της έκρηξης σήμανε τον κίνδυνο. Με σπαρακτικές κραυγές οι επιβάτες της Χρυσής αυγής καλούσαν σε βοήθεια, ενώ έβλεπαν τα κορμιά τους να τυλίγονται στις φλόγες. Στη συνέχεια έπεσαν στο νερό για να σωθούν. Άλλοι τα κατάφεραν, άλλοι όμως χάθηκαν για πάντα, αφού την ώρα της τραγωδίας στην περιοχή φυσούσαν άνεμοι έντασης 8 Μποφόρ.
Το γεγονός ότι κοντά στο Μαντήλι, την ώρα του ναυαγίου, έπλεε το σοβιετικό φορτηγό Γιέκος Κασίλι στάθηκε σωτήριο για πολλούς από τους διασωθέντες. Ο πλοίαρχος, ρισκάροντας, πλησίασε πολύ κοντά στο μισοβυθισμένο, την ώρα εκείνη, οχηματαγωγό και άρχισε αμέσως να ρίχνει τις σκάλες του στο νερό, με αποτέλεσμα να σωθούν μερικοί ναυαγοί.

ΔΥΣΤΟΣ,  3,5 ΝΑΥΤΙΚΑ ΜΙΛΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΜΗ,  1996: 20 ΝΕΚΡΟΙ

Ήταν ελληνικό εμπορικό φορτηγό πλοίο, τύπου «μπαλκ κάριερ», που βυθίστηκε στις 29 Δεκεμβρίου του 1996. Είχε ναυπηγηθεί το 1970 και το προηγούμενο όνομά του πριν αγορασθεί ήταν MINA ENTREGO. Ήταν χρονοναυλομένο από την ΑΓΕΤ-Ηρακλής για μεταφορικές ανάγκες της με ειδική διασκευή μεταφοράς «χύμα» τσιμέντου.
Στο ναυάγιο αυτό έχασαν την ζωή τους 20 επιβαίνοντες. Από την έρευνα των πραγματογνωμόνων ως αιτία του ναυαγίου θεωρήθηκε αναμφίβολα η μετατόπιση φορτίου η οποία και επέφερε την αύτανδρη ανατροπή του πλοίου.
Με πλοίαρχο τον Ιωάννη Τσιτσιρίκη και πλήρωμα 21 Έλληνες ναυτικούς, απέπλευσε από τις εγκαταστάσεις της ΑΓΕΤ-Ηρακλής Βόλου στις 26 Δεκεμβρίου του 1996, φορτωμένο με 5.300 τόνους τσιμέντο. Το πλοίο είχε προορισμό τις εγκαταστάσεις λιμένος Δραπετσώνας, όμως, εξαιτίας των ιδιαίτερα κακών καιρικών συνθηκών, το φορτηγό-πλοίο προσέγγισε σε νότιο όρμο της νήσου Σκιάθου.
Το ΔΥΣΤΟΣ παρέμεινε εκεί για 2 ημέρες, αφού οι θυελλώδεις άνεμοι και η φουρτούνα δεν κόπαζαν. Τελικά, ο πλοίαρχος, πιθανόν κατόπιν και παρότρυνσης του πληρώματος για να επιστρέψουν σπίτι τους για την Πρωτοχρονιά, αποφάσισε να αποπλεύσει και να συνεχιστεί το ταξίδι προς τον Πειραιά. Η τελευταία φορά που καταγράφηκε επικοινωνία του Φ/Γ ΔΥΣΤΟΣ, ήταν στις 20:00 όταν επικοινώνησε με το εμπορικό motorship Λένα.
Την επόμενη μέρα, γύρω στις 05:15, το αλιευτικό Σαρωνικός εντόπισε το ΔΥΣΤΟΣ να πλέει ανεστραμμένο 3,5 ανατολικά της Κύμης, ενώ εντόπισε και έσωσε τον δόκιμο πλοίαρχο Χρήστο Αναγνώστου.

ΠΥΡΑΥΛΑΚΑΤΟΣ ΚΩΣΤΑΚΟΣ, ΣΑΜΟΣ, 2000: 4 ΝΕΚΡΟΙ

Αραγμένο σε έναν όρμο λίγο έξω από το λιμάνι της Σάμου με τα φώτα του κλειστά, όπως όριζε η άσκηση του Πολεμικού Nαυτικού ΠΑΡΜΕΝΙΩΝ, βρισκόταν η πυραυλάκατος του Eλληνικού Πολεμικού Nαυτικού ΚΩΣΤΑΚΟΣ.
Το επιβατηγό Σάμαινα που σύμφωνα με την κατάθεση του καπετάνιου του δεν γνώριζε ότι η πυραυλάκατος βρισκόταν στη θαλάσσια περιοχή το αντιλήφθηκε λίγο πριν από τη σφοδρή σύγκρουση. Το αποτέλεσμα ήταν η βύθιση του ΚΩΣΤΑΚΟΣ, στις 6:45 το απόγευμα, λίγα μέτρα από το ακρωτήρι Αυλάκια. Το Σάμαινα δεν έπαθε απολύτως τίποτα.
 Ο πλοίαρχος του επιβατηγού διέταξε το πλοίο να περισυνελέξει τους ναυαγούς, ενώ ειδοποιήθηκε το λιμεναρχείο της Σάμου, άντρες του οποίου κατέφθασαν με πλωτά σκάφη. Από τα 38 μέλη του πληρώματος του ΚΩΣΤΑΚΟΣ τέσσερις άνδρες του Πολεμικού Nαυτικού έχασαν τη ζωή τους.

ΕΞΠΡΕΣ ΣΑΜΙΝΑ, ΝΗΣΙΔΕΣ ΠΟΡΤΕΣ, ΠΑΡΟΣ, 2000: 81 ΝΕΚΡΟΙ

Το  ΕΞΠΡΕΣ ΣΑΜΙΝΑ ήταν πλοίο  που εκτελούσε την ακτοπλοϊκή γραμμή Πειραιάς-Πάρος-Νάξος-Ικαρία-Σάμος-Πάτμος με τελικό προορισμό τους Λειψούς.
Το δρομολόγιο που εκτελέστηκε στις 26 Σεπτεμβρίου του 2000, είχε ως κατάληξη μία από τις μεγαλύτερες ναυτικές τραγωδίες στην Ελλάδα με 81 νεκρούς, την δεύτερη  μεγαλύτερη μετά το ναυάγιο του οχηματαγωγού Ηράκλειον.
Το βράδυ της 26ης Σεπτεμβρίου του 2000 το ΕΞΠΡΕΣ ΣΑΜΙΝΑ σαλπάρει από το λιμάνι του Πειραιά με 533 άτομα, από τα οποία τα 472 ήταν επιβάτες και τα υπόλοιποι 61 το πλήρωμα.
Λίγο πριν τις 22:00, ενώ το πλοίο ετοιμάζεται για τον κατάπλου του στο λιμάνι της Παροικιάς της Πάρου, προσκρούει στις 22:12 με ανέμους 8 μποφόρ, 2 μίλια ανοικτά της Πάρου, με ταχύτητα 18 μιλίων, στις χαρτογραφημένες νησίδες Πόρτες.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τα βράχια να σχίσουν τα ύφαλα του πλοίου προκαλώντας του ρήγμα περίπου τριών μέτρων στη βάση του πτερύγιου εξισορρόπησης με το νερό να εισβάλλει στο μηχανοστάσιο του πλοίου παίρνοντας γρήγορα κλίση προς τα δεξιά και βυθίζοντάς το σε 25 λεπτά.
Ο λιμενάρχης Πάρου, Δημήτρης Μάλαμας, έχασε τη ζωή του το ίδιο βράδυ από το άγχος και την πίεση κατά τη διάρκεια της επιχείρησης για τη διάσωση των ναυαγών.

SEA DIAMOND, ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ, 2007: 2 ΑΓΝΟΟΥΜΕΝΟΙ (ΓΑΛΛΟΙ  ΖΑΝ ΚΡΙΣΤΟΦ ΑΛΕΝ 45 ΕΤΩΝ ΚΑΙ Η ΚΟΡΗ ΤΟΥ ΜΟΝΤ 16 ΕΤΩΝ).

Τη Μεγάλη Πέμπτη, 5 Απριλίου του 2007, το κρουαζιερόπλοιο SEA DIAMOND της εταιρείας Louis Hellenic-Cruises ξεκίνησε από το λιμάνι του Ηρακλείου περίπου στις 12 το μεσημέρι με προορισμό τη Σαντορίνη, όπου και θα παρέμενε για 4-5 ώρες.
Μια ώρα μετά την αναχώρηση συνέβη βλάβη στη μία από τις τέσσερις κύριες μηχανές του πλοίου σε αντλία πετρελαίου και η μηχανή βγήκε εκτός λειτουργίας.
Μετά από περίπου τρεις ώρες ταξιδιού, με τις τρεις μόνο μηχανές, και ταυτόχρονες επισκευές εν πλω, η μηχανή μπήκε σε λειτουργία, 15 λεπτά πριν την πρόσκρουση.
Αντί να ευθυγραμμιστεί μεταξύ της σημαδούρας Νο4 και της «γλώσσας» που έβγαζε στη στεριά, βρέθηκε δύο ναυτικά στάδια νοτιότερα, προς το ακρωτήριο Αλωνάκι.
Στο σημείο εκείνο το πλοίο προσέκρουσε σε ξέρα κοντά στην πλώρη του, με τη δεξιά του πλευρά, στις 15:30, και άρχισε να «μπάζει» νερά.
Το λιμεναρχείο ενημερώθηκε 17 λεπτά μετά την πρόσκρουση από τον πλοίαρχο, όπως λέει ο ίδιος, ενώ στη συνέχεια ο πλοίαρχος δεν απαντούσε για μισή ώρα «στις επανειλημμένες προσπάθειες που έγιναν από πλευράς λιμεναρχείου για επικοινωνία μέσω VHF». Στις 15:40 το πλοίο είχε πάρει μεγάλη κλίση και ζητήθηκε από τους ιδιώτες λεμβούχους της περιοχής να σπεύσουν σε βοήθεια κοντά στο SEA DIAMOND και στις 16:10 ανακοινώνεται από το λιμεναρχείο πως έχει δοθεί εντολή εγκατάλειψης του πλοίου.
 Αρχικά ο κόσμος κατέβαινε μέσα στις βάρκες που αφήνονταν στο νερό αργά με τη βαρύτητα καθώς τα ηλεκτρικά βίντσια δε λειτουργούσαν.
Η διαδικασία ήταν αργή και οι βάρκες δε μπορούσαν να τραβηχτούν πάλι στο πλοίο για να μεταφέρουν και τους υπόλοιπους στα παραπλέοντα σκάφη. Επίσης δύσκολα οι ιδιώτες λεμβούχοι περισυνέλεγαν τον κόσμο από τις ανεμόσκαλες και έπειτα μόνο από αυτές όταν όλες οι βάρκες είχαν πια κατέβει στο νερό.
Η πρύμνη του πλοίου ήταν δεμένη στη στεριά ενώ την πλώρη την κρατούσε το  ανοιχτού τύπου Νήσος Θηρασία που είχε βοηθήσει στην αποκόλληση του S.D., όταν οι μηχανές του είχαν σταματήσει. Στη συνέχεια ανέλαβε να συγκρατεί το πλοίο το ρυμουλκό Λέων 1 και το Νήσος Θηρασία έσπευσε στην αριστερή του πλευρά που βρισκόταν ο μικρός καταπέλτης, από όπου και συνεχίστηκε με πιο γρήγορους ρυθμούς η εκκένωση του πλοίου και συνέλεξε και τους υπόλοιπους επιβάτες και πλήρωμα, περί τα 500 άτομα.
Στις 18:30 η διαδικασία της εκκένωσης είχε ολοκληρωθεί, και παρέμεναν εντός του πλοίου 27 άτομα του πληρώματος.
Οι δύο Γάλλοι, πατέρας και κόρη, κηρύχθηκαν «σε αφάνεια» από γαλλικό δικαστήριο, καθώς με τη σύγκρουση το δεύτερο κατάστρωμα ήταν απροσπέλαστο από την εισροή των υδάτων σε αυτό και στο βυθισμένο πλέον πλοίο, παρόλο που έσπευσαν δύτες λίγες μέρες μετά για τον εντοπισμό τους, δε βρέθηκαν ποτέ οι σοροί τους.