Πέμπτη, 30 Οκτωβρίου 2014


ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ




Κάθε τοπική κοινωνία  κρύβει ανθρώπους θησαυρούς, άξια τέκνα , που παρέμειναν στην αφάνεια . Ένα από αυτά τα άξια τέκνα της μικρής κοινωνίας του χωριού μας ήταν και ο Γιώργος Χατζηδημητρίου του Μιχαήλ, ο οποίος  γεννήθηκε στα Καλύβια της Χασιάς (νυν Ασπρόπυργος) το  έτος 1889 και συμμετείχε σε πολλούς εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες. Μακεδονία, Ήπειρος, Αρχιπέλαγος. Η κυριότερη πράξη του, που έμεινε στην ιστορία , όχι μόνο την τοπική, αλλά τολμώ να πω και ολόκληρης της Ελλάδας είναι η ύψωση της Ελληνικής σημαίας στον Λευκό Πύργο με την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης το 1912.  Με την είσοδο των Ευζώνων στη Θεσσαλονίκη και με έντονα πατριωτική συνείδηση έσπευσε πρώτος να ανεβάσει την ελληνική σημαία στον Λευκό Πύργο, το σύμβολο της πόλης και ολόκληρου του έθνους. Το όνομά του μέχρι πριν λίγες δεκαετίες, υπήρχε σε  αναμνηστική πλάκα στον Λευκό Πύργο.

«Η Μεγαλοσύνη των λαών δεν μετριέται με το στρέμμα. Με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και με το αίμα»
Κωστής Παλαμάς



ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΕΧΟΥΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΦΑΤΣΕΣ;


 
Η ταυτότητά μας εγγράφεται στα χαρακτηριστικά του προσώπου μας. Λίγα ζώα παρουσιάζουν τέτοια διαφοροποίηση στα εξωτερικά χαρακτηριστικά του προσώπου όσο ο άνθρωπος. Συνέπεια αυτού είναι ακόμα και ορισμένα ζώα, όπως τα κοράκια, τα περιστέρια, οι σκύλοι και οι μέλισσες να μπορούν να διακρίνουν τα διαφορετικά πρόσωπα των ανθρώπων. Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϋ εκτιμούν ότι η ποικιλότητα στα ανθρώπινα πρόσωπα έχει εξελικτικές ρίζες και σκοπό την εύκολη αναγνώριση των μελών του είδους μεταξύ τους.
Υπάρχει μάλιστα ειδική περιοχή του εγκεφάλου που εξειδικεύεται στο έργο της αναγνώρισης προσώπων σύμφωνα με τον επικεφαλής της έρευνας Μάικλ Σίχαν. «Η έρευνά μας δείχνει ότι οι άνθρωποι στο πλαίσιο της εξέλιξης έχουν επιλεγεί να είναι μοναδικοί και εύκολα αναγνωρίσιμοι. Είναι ωφέλιμο για εμένα να αναγνωρίζω τους άλλους, αλλά και για τους άλλους να είναι αναγνωρίσιμοι. Σε διαφορετική περίπτωση όλοι θα μοιάζαμε περίπου το ίδιο», αναφέρει ο Σίχαν.
Πολλά ζώα βασίζονται στη μυρωδιά ή στον ήχο για να αναγνωρίσουν το ένα το άλλο και δεν έχουν την ανάγκη διαφοροποίησης στα χαρακτηριστικά του προσώπου. Αντιθέτως, οι άνθρωποι είναι «οπτικά» όντα και ιδιαιτέρως κοινωνικά και έτσι εξηγείται ο λόγος που εστιάζουμε στο πρόσωπο. Η αναγνωρισιμότητα προσφέρει διάφορα πλεονεκτήματα: μπορεί να αποτρέψει έναν άγνωστο από το να μας μπερδέψει με κάποιον εχθρό του ή κάποιον με παρόμοιο πρόσωπο να διεκδικήσει κάτι που μας ανήκει.

Η ΜΕΛΕΤΗ
Προκειμένου να κατανοήσουν εάν τα πρόσωπά μας διαφοροποιήθηκαν από τύχη ή από φυσική επιλογή, ο Σίχαν και ο συνεργάτης του Μάικλ Νάχμαν ερεύνησαν ανατομικά χαρακτηριστικά από μια βάση δεδομένων του αμερικανικού στρατού και από το έργο 1000 Genomes Project.
Ανακάλυψαν ότι τα πρόσωπα διαφέρουν περισσότερο από κάθε άλλο χαρακτηριστικό του σώματος και ότι κάθε χαρακτηριστικό του προσώπου διαφέρει σε κλίμακα από τα υπόλοιπα, ανεξαρτήτως μεγέθους. Για παράδειγμα οι άνθρωποι με μακρύτερα χέρια έχουν και μακρύτερα πόδια. Αυτό δεν συμβαίνει με το πρόσωπο όπου μια πλατιά μύτη δεν είναι απαραίτητα και μεγάλη, ενώ το μεγάλο διάστημα ανάμεσα στα μάτια δεν σημαίνει ότι τα μάτια είναι μεγάλα κι αυτά. Η ποικιλομορφία αυτή αντανακλάται και στις περιοχές του ανθρωπίνου γονιδιώματος που επηρεάζουν τα χαρακτηριστικά του προσώπου, καθώς είναι πιο πολύπλοκο από τα γονίδια άλλων περιοχών.
Σύμφωνα με την έρευνα, χαρακτηριστικά όπως η απόσταση μετώπου-πηγουνιού, το ύψος των αυτιών, το πλάτος της μύτης και η απόσταση ανάμεσα στα μάτια παρουσιάζουν πολύ μεγαλύτερη μεταβλητότητα συγκριτικά με τα χαρακτηριστικά άλλων περιοχών του σώματος τόσο στους Ευρωπαίους-Αμερικάνους όσο και στους Αφρο-Αμερικανούς.
Η μεγαλύτερη μεταβλητότητα παρουσιάζεται στο τρίγωνο ματιών-μύτης-στόματος. Παρόμοια μεταβλητότητα στο πρόσωπο εντοπίστηκε τόσο στα εξαφανισμένα είδη ανθρωποειδών Νεάντερταλ και Ντενίσοβαν, εύρημα που σημαίνει ότι το εξελικτικό πλεονέκτημα της μοναδικής «μουσούδας» εμφανίστηκε πολύ πριν τον σύγχρονο άνθρωπο.

Η ΠΡΟΣΩΠΑΓΝΩΣΙΑ
Οι περισσότεροι άνθρωποι αναγνωρίζουν «φάτσες» με ακρίβεια 97%, παρότι ένας μικρός αριθμός υποφέρει από μια κατάσταση που ονομάζεται προσωπαγνωσία. Πρόκειται για μια διαταραχή που εκφράζεται ως αδυναμία του πάσχοντος να θυμάται τα χαρακτηριστικά των προσώπων. Κατά κανόνα η διαταραχή υπάρχει εκ γενετής, ωστόσο μπορεί να προκληθεί και από κάποιο τραυματισμό ή εξαιτίας εγκεφαλικών επεισοδίων που πλήττουν συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου. Σε ακραίες περιπτώσεις οι πάσχοντες δεν μπορούν καν να αντιληφθούν ότι έχουν μπροστά στα μάτια τους ένα πρόσωπο.
Η προσωπαγνωσία οφείλεται σε διαφορετικές αντιληπτικές δομές στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Κατά κανόνα η διαταραχή υπάρχει εκ γενετής, ωστόσο μπορεί να προκληθεί και από κάποιο τραυματισμό ή εξαιτίας εγκεφαλικών επεισοδίων που πλήττουν συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου. Σε ακραίες περιπτώσεις οι πάσχοντες δεν μπορούν καν να αντιληφθούν ότι έχουν μπροστά στα μάτια τους ένα πρόσωπο.
Υγιείς άνθρωποι επεξεργάζονται πρώτα τη μορφή όταν πρωτοβλέπουν ένα πρόσωπο. Στη συνέχεια το ερέθισμα προωθείται σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου, στην περιοχή των κροτάφων. Ένας τομέας του εγκεφάλου επεξεργάζεται τη μιμική του προσώπου και τις κινήσεις των ματιών και ένας άλλος επικεντρώνεται στα σταθερά χαρακτηριστικά. Τέλος, ένα τρίτο τμήμα του εγκεφάλου εξετάζει αν έχουν καταγραφεί προηγούμενα βιώματα με το εκάστοτε πρόσωπο.





ΑΜΦΙΠΟΛΗ: ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΤΑΦΟΙ; ΔΕΝ ΣΤΑΜΑΤΑΕΙ ΕΔΩ ΤΟ ΜΝΗΜΕΙΟ ΛΕΝΕ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΙ



-                 Ο τρίτος θάλαμος δεν είναι το τέλος της ανασκαφής, λένε οι αρχαιολόγοι.
-                 Κρύβει και άλλες ταφές ο λόφος Καστά στην Αμφίπολη με βάση τις έρευνες που έχουν γίνει.
-                 Τώρα ξεκινάει το πραγματικό μυστήριο για τον ρόλο του μνημείου.

Οι ελπίδες μετά τα τελευταία ευρήματα που δείχνουν ότι το μνημείο δεν έχει συνέχεια και πλέον δεν είναι και πολλά αυτά που αναμένονται στρέφονται ξανά... πίσω. Στρέφονται δηλαδή στις αρχικές υποθέσεις των επιστημόνων για τον λόφο Καστά και για τον ρόλο του. Ουσιαστικά μετά την ολοκλήρωση των ερευνών στον υπέρλαμπρο τάφο που ανασκάπτεται τώρα θα ξεκινήσει η επόμενη φάση της ανασκαφής.
Ουσιαστικά, εδώ και καιρό μάλιστα η επικεφαλής των ανασκαφών Κ. Περιστέρη έχει πει: «Ένας τέτοιος περίβολος που χρονολογείται στο τελευταίο τέταρτο του 4ου π.Χ. αιώνα δεν είναι δυνατόν παρά να περιέχει σημαντικές ταφές στο εσωτερικό του». Η μια ήδη εντοπίστηκε, οι επόμενες που περιμένει η κα Περιστέρη μένει να αποδειχθεί ότι υπάρχουν.
Οι γεωλογικές έρευνες αυτό δείχνουν και εκεί στηρίζονται άλλοι επιστήμονες που λένε ότι ο τάφος που εντοπίστηκε είναι μάλλον μόνο η αρχή της... περιπέτειας στον λόφο Καστά. Ο επίτιμος Πρόεδρος της Διεύθυνσης Αναστηλώσεων Αρχαίων Μνημείων, Αθανάσιος Νακάσης εκτίμησε ότι υπάρχουν και άλλοι τάφοι στον Τύμβο: «Αν ψάξουμε στον τύμβο Καστά ίσως βρεθούν και άλλοι τάφοι μεγαλύτεροι και ίσως ο Λέων να συνδέεται με κάποιο άλλο μνημείο της Αμφίπολης».
Το μνημείο μοιάζει να βρίσκεται στη μια άκρη μιας ολόκληρης σύνθεσης που δημιουργήθηκε στον λόφο Καστά. Κατά πολλούς η δημιουργία του περιβόλου οδηγεί μετά βεβαιότητας στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν και άλλες ταφές, ωστόσο εδώ υπάρχει ένα σημαντικό πρόβλημα.
Προς το παρόν τουλάχιστον και παρά την ενδελεχή έρευνα που έχει γίνει δεν έχει εντοπιστεί σε κανένα άλλο σημείο είσοδος σε ταφικό μνημείο. Ο ήδη γνωστός τάφος που συντάραξε την Ελλάδα και την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα ήταν ο μόνος που μέχρι στιγμής είχε είσοδο από το επίπεδο του περιβόλου.
Ως τώρα υπάρχουν μόνο γεωλογικές ενδείξεις και τίποτε άλλο, αν και έχουν εντοπιστεί πιο παλιές ταφές στην περιοχή, το μνημείο που συνδέεται με τον περίβολο δεν έχει αποκαλύψει τα μυστικά του.



Τετάρτη, 29 Οκτωβρίου 2014