Τρίτη, 26 Αυγούστου 2014













ΝΕΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΥΜΒΟ! ΟΛΟ ΚΑΙ ΠΙΟ ΚΟΝΤΑ ΣΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ


«Ο ΤΑΦΟΣ ΤΗΣ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ ΙΣΩΣ ΚΡΥΒΕΙ ΚΑΤΙ ΕΝΤΕΛΩΣ ΑΝΑΠΑΝΤΕΧΟ», ΛΕΕΙ ΒΡΕΤΑΝΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ


Με εντατικούς ρυθμούς συνεχίζονται οι ανασκαφές στον μεγαλοπρεπή αρχαίο τάφο της Αμφίπολης από την ΚΗ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων στον Τύμβο Καστά, στην Αμφίπολη.

ΟΙ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ
Συνεχίστηκε η αφαίρεση των λιθόπλινθων από τον τοίχο σφράγισης και αποκαλύφθηκε σχεδόν ολόκληρη η πρόσοψη του ταφικού μνημείου, που αποτελεί μία εξαιρετικά πρωτότυπη σύνθεση για την αντίστοιχη αρχιτεκτονική του τύπου του μακεδονικού τάφου, του τελευταίου τετάρτου του 4ου π.Χ αιώνα.
Η πρόσοψη έχει διάκοσμο που δεν διαφέρει από τους πλευρικούς τοίχους, με νωπογραφία που μιμείται τον ευρύτερο μαρμάρινο περίβολο. Το μέγιστο άνοιγμα ανάμεσα στις παραστάδες ανέρχεται στο 1,67μ. Η τυπολογία υποδεικνύει ότι δεν υπήρξαν θυρόφυλλα αλλά πρόκειται για απλό άνοιγμα εισόδου.
Επίσης, με την συνέχιση της αφαίρεσης των χωμάτων, στο εσωτερικό του προθαλάμου, εμφανίστηκε κάτω από το μαρμάρινο ιωνικό επιστύλιο, ένθετη μαρμάρινη επένδυση, από ορθοστάτες, καθ όλο το μήκος των πλευρικών τοίχων.
Η μαρμάρινη επένδυση - Πηγή φωτό - ΥΠΠΟΑΣε απόσταση 6μ. από το άνοιγμα της εισόδου αποκαλύφθηκε το άνω μέρος μαρμάρινου διαφραγματικού τοίχου, ελλιπούς κατά τμήμα του αριστερού μέρους του, ενώ πίσω από αυτόν διακρίνονται δύο ακόμη χώροι.
Επί του διαφραγματικού τοίχου αποκαλύπτεται, επίσης, μαρμάρινο επιστύλιο με γείσο, όμοιο του αντίστοιχου του ιδίου περιβόλου, που έχει διάκοσμο με οκτάφυλλους ανάγλυφους ρόδακες, στο ύψος του επιστυλίου των πλευρικών τοίχων.
Επί του διαφραγματικού τοίχου αναμένεται να υπάρχει δεύτερη είσοδος που οδηγεί στο εσωτερικό του μνημείου. Τα χώματα του χώρου που δημιουργείται όπισθεν της θύρας, θα αφαιρεθούν στις επόμενες μέρες, εφόσον το επιτρέψουν οι εργασίες στερέωσης και συντήρησης στα σημεία, που έχουν αποκαλυφθεί.

ΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΣΗΜΟΥ ΒΡΕΤΑΝΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΥ
Ο παγκοσμίου φήμης αρχαιολόγος και ανθρωπολόγος, Νίκολας Σόντερς, καθηγητής στο τμήμα Αρχαιολογίας και Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ, δηλώνει πως «για πολλούς αρχαιολογικούς, ιστορικούς και φιλολογικούς λόγους είναι σχεδόν αδύνατο να φανταστεί κανείς ότι η νέα αυτή ανακάλυψη είναι ο τάφος του Αλέξανδρου».
Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα ΕΘΝΟΣ, ο βρετανός αρχαιολόγος και συγγραφέας του best seller, Ο Τάφος του Αλέξανδρου: 2.000 χρόνια εμμονής για την εύρεση του μεγάλου κατακτητή, αρχικά αποκλείει το σενάριο που εμπλέκει τον μεγάλο στρατηλάτη της αρχαιότητας, λέγοντας χαρακτηριστικά για το πού μπορεί να βρίσκεται η σορός του Μεγάλου Αλεξάνδρου πως «η δική μου αγαπημένη εξήγηση είναι ότι το μουμιοποιημένο πτώμα έσπασε σε κομμάτια και πωλήθηκε ως παντοδύναμο φυλαχτό στους Αλεξανδρινούς (οι οποίοι, αν και πολλοί από αυτούς εκχριστιανίστηκαν, εξακολουθούσαν να τον αγαπούν). Πρόκειται για ένα πολύ δημοφιλές φαινόμενο και κατά τη γνώμη μου σηματοδότησε την αρχή της γνωστής χριστιανικής πρακτικής να θεωρούνται τα μέλη των αγίων ως ιερά λατρευτικά αντικείμενα. Έτσι, υπό μία έννοια, το πτώμα του Αλέξανδρου θα μπορούσε να έχει επιστραφεί σε μικρά κομμάτια στους κατοίκους της ίδιας του της πόλης».
Αφού, λοιπόν, δεν συμμερίζεται τις ελπίδες πολλών αρχαιολόγων και μη για ανεύρεση του τάφου του Μ. Αλεξάνδρου στην αρχαία Αμφίπολη, παρουσιάζει τις τρεις πιθανότερες προσωπικότητες της αρχαιότητας που ενδέχεται να είναι θαμμένες στον επιβλητικό τάφο.
Οι επικρατέστεροι κατά τον Σόντερς
Ο Νέαρχος: Ένας από τους ναυάρχους του Μεγάλου Αλεξάνδρου, του οποίου η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Αμφίπολη, όταν εκείνος ήταν ακόμη παιδί. Επομένως θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μια από τις μεγάλες προσωπικότητες της πόλης, γεγονός που, σύμφωνα με τον καθηγητή, θα μπορούσε να τον ανταμείψει με έναν μεγαλοπρεπή τύμβο. Επιπλέον ο Νέαρχος δεν ήταν μέλος της βασιλικής οικογένειας και γι’ αυτό δεν θα μπορούσε να ταφεί στις Αιγές/Βεργίνα.
Η γυναίκα και/ή ο γιος του: Η σύζυγος του Αλέξανδρου, Ρωξάνη και ο γιος της (Αλέξανδρος ο Δ’), ο μόνος νόμιμος κληρονόμος του, πιάστηκαν αιχμάλωτοι από τον Κάσσανδρο και δολοφονήθηκαν εκεί στο 309 π.Χ. Καθώς η Ρωξάνη δεν είχε βασιλικό μακεδονικό αίμα, δεν είναι απαραίτητο ότι θα θαβόταν στις Αιγές/Βεργίνα και επομένως ίσως να έχει θαφτεί κοντά στην Αμφίπολη. Όσο για τον γιο της, ποιος ξέρει; Ίσως να θάφτηκε με τη μητέρα του, ίσως στις Αιγές/Βεργίνα.
Η αδελφή του Κλεοπάτρα: Ενδιαφέρον παρουσιάζει, σύμφωνα με τον καθηγητή, το γεγονός ότι ο Κάσσανδρος δολοφόνησε επίσης την αδελφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Κλεοπάτρα, επίσης το 309 π.Χ., πιθανόν στην Αμφίπολη. Θα μπορούσε να έχει ταφεί στον συγκεκριμένο τύμβο, αλλά ως πλήρες μέλος της βασιλικής οικογένειας πιθανώς να θαβόταν στις Αιγές/Βεργίνα.

ΤΙ ΛΕΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΜΦΙΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΥΣ
Σχετικά με το αν θα ήθελε να πάρει μέρος στις ανασκαφές που πραγματοποιούνται στην αρχαία Αμφίπολη, υπό τις οδηγίες της επικεφαλής αρχαιολόγου, Κατερίνας Περιστέρη, ο Νίκολας Σόντερς απαντά πως «αν είχα μια ακόμη ζωή θα μου άρεσε να πάρω μέρος στις ανασκαφές, αλλά η έρευνά μου στην νότιο Αμερική και στην αρχαιολογία των μοντέρνων συγκρούσεων με κρατούν ιδιαίτερα απασχολημένο».
«Σε σύγκριση με τους Έλληνες αρχαιολόγους, θεωρώ τον εαυτό μου ερασιτέχνη».
«Και αν και θέλω να πιστεύω ότι το βιβλίο μου για τον Αλέξανδρο αποτελεί μια σωστή καταγραφή των θεωριών γύρω από τον τάφο του», συμπληρώνει ο αρχαιολόγος, «δεν είμαι ειδικός στην ελληνική/ελληνιστική αρχαιολογία. Η Ελλάδα έχει πολλούς εξαιρετικούς αρχαιολόγους -οι οποίοι κάνουν τη συγκεκριμένη δουλειά. Σε σύγκριση με αυτούς θεωρώ τον εαυτό μου ερασιτέχνη. Ωστόσο θα ήθελα πολύ να επισκεφτώ τον τάφο μόλις ολοκληρωθούν οι ανασκαφές.

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΡΕΤΑΝΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ, ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΟΝΤΕΡΣ
Η ζωή και κυρίως ο θάνατος του Μεγάλου Αλεξάνδρου τον γοήτευαν από την εφηβεία του. Με σπουδές αρχαιολογίας και ανθρωπολογίας στα πανεπιστήμια Σέφιλντ, Κέιμπριτζ και Σαουθάμπτον, ο καθηγητής σήμερα στο τμήμα Αρχαιολογίας και Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ και συγγραφέας πολλών επιστημονικών βιβλίων και μελετών εξειδικεύτηκε στην αρχαιολογία των συγκρούσεων και ειδικά του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και στην ανθρωπολογία της νοτίου Αμερικής.
Ωστόσο, όπως ο ίδιος εξομολογείται, όταν ο ατζέντης του τον ρώτησε ποιο βιβλίο που δεν έχει εκδοθεί ποτέ θα ήθελε να διαβάσει, εκείνος χωρίς δεύτερη σκέψη απάντησε «ένα βιβλίο για τον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου». Το έγραψε ο ίδιος το 2006.
Ο τίτλος του Alexander’s Tomb: The Two-Thousand Year Obsession to Find the Lost Conquerer (σε απόδοση Ο Τάφος του Αλέξανδρου: 2.000 χρόνια εμμονής για την εύρεση του μεγάλου κατακτητή, καθώς δεν έχει μεταφραστεί ποτέ στα ελληνικά).
 



ΤΟ ΚΟΛΠΟ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ ΓΙΑ ΝΑ ΕΓΚΛΩΒΙΣΟΥΝ ΤΥΜΒΩΡΥΧΟΥΣ ΠΟΥ ΘΑ ΕΠΙΧΕΙΡΟΥΣΑΝ ΤΗΝ ΣΥΛΗΣΗ ΤΟΥ ΤΑΦΟΥ


Διαστάσεις θρίλερ αποκτά η αρχαιολογική σκαπάνη στην Αμφίπολη, την ώρα που οι εξελίξεις στην ανασκαφή αλλάζουν και τα δεδομένα στο θέμα της επιστροφής των Μαρμάρων του Παρθενώνα, όπως αποκάλυψε η ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.
Η διεθνής πίεση που έχει αυξηθεί λόγω της ανακάλυψης του Μνημείου θέτει σε δυσχερή θέση το βρετανικό μουσείο που έχει ήδη ξεκινήσει έναν άτυπο διάλογο με το Μουσείο Ακροπόλεως. Από την άλλη το ενδεχόμενο να πέσει επάνω σε μια παγίδα-σύμβολο, όταν η έρευνα φτάσει στις κάτω στρώσεις του τείχους με το οποίο σφραγίστηκε ο τάφος, στο επίπεδο του ψηφιδωτού, απασχολεί την αρχαιολόγο Κατερίνα Περιστέρη και την ομάδα της τα τελευταία εικοσιτετράωρα.

ΕΚΝΕΥΡΙΣΜΟΣ
Παγίδα διότι είχε ως στόχο τους επίδοξους τυμβωρύχους του τάφου, ανεξαρτήτως του αν επιχειρήθηκε ποτέ η σύλησή του ή όχι. Σύμβολο γιατί, αν τελικά εντοπιστεί, θα σηματοδοτήσει και την τιμωρία των τυμβωρύχων της ιστορίας μας Σκοπιανών, οι οποίοι παρακολουθούν με αμηχανία και εκνευρισμό την πρόοδο της αρχαιολογικής σκαπάνης στη βόρεια Ελλάδα τις τελευταίες εβδομάδες. Το ιδεολόγημα του μακεδονισμού, της μακεδονικής ταυτότητας και του μακεδονικού έθνους τρίζει επικίνδυνα.
Οι παγίδες αυτές είχαν ως στόχο τον εγκλωβισμό των πιθανών τυμβωρύχων που προέβαιναν σε συλήσεις τάφων στα ύστερα χρόνια, για να αποσπάσουν τα σπάνια μέταλλα που υπήρχαν μέσα σε αυτούς και είχαν ως στόχο τον θάνατο και ενταφιασμό τους μέσα στα μνημεία.
Η ομάδα της κας Περιστέρη, που μελετά όλα τα ιστορικά δεδομένα σχετικά με τις συλήσεις τάφων, δεν πιστεύει ότι ο τάφος συλήθηκε εξαιτίας της σφράγισής του με πρόσθετο τοίχο από τον αρχιτέκτονα που είχε κάνει, απ’ ό,τι φαίνεται, οχυρωματικά έργα για να προστατέψει τη μνήμη του επιφανούς ή των επιφανών.
«Για την ώρα δεν προκύπτει ότι θα πέσουμε πάνω σε παγίδα κατά τους τυμβωρύχους και αυτό θα το δούμε όταν θα φτάσουμε στις κάτω στρώσεις του τείχους, στο επίπεδο του ψηφιδωτού, αλλά, επειδή βρισκόμαστε στην τελική ευθεία για την είσοδο στον τάφο, τα εξετάζουμε όλα με προσοχή», τόνισε στην ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ υψηλόβαθμος κυβερνητικός αξιωματούχος, που έχει πλήρη γνώση της προόδου της σκαπάνης.
Σε κάθε περίπτωση, εξετάζοντας ακόμη και το χειρότερο σενάριο της σύλησης, η οποία όμως θεωρείται «εικασία», οι αρχαιολόγοι είναι αισιόδοξοι ότι θα βρουν κεραμικά και αφιερώματα που παραπέμπουν στην ταυτότητα του νεκρού ή των νεκρών, καθώς η ηλεκτρονική σάρωση έδειξε ότι «πρόκειται για πολυχώρο».

 ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΤΟ ΜΑΥΣΩΛΕΙΟ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ, ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΒΙΟ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΣΙΣΩΗ
Στην Αίγυπτο και όχι στην Αμφίπολη ή σε κάποια άλλη τοποθεσία της Ελλάδας βρίσκεται ο τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στον βίο του οσίου Σισώη του Μεγάλου. Ο όσιος Σισώης έζησε τον 4ο αιώνα στη Θηβαΐδα της Αιγύπτου. Σύμφωνα με την παράδοση, επισκέφθηκε το μαυσωλείο του Μακεδόνα στρατηλάτη που ήταν στην περιοχή και βρέθηκε μπροστά στα οστά του.
Ο βίος του οσίου γίνεται ευρύτερα γνωστός τον 14ο αιώνα, ενώ οι πρώτες εικονογραφικές μαρτυρίες για τη ζωή του εντοπίζονται στον 16ο αιώνα. Η πιο χαρακτηριστική εικόνα του είναι αυτή όπου βρίσκεται στη Μονή Βαρλαάμ των Μετεώρων. Απεικονίζεται ως γέροντας με λιγοστά μαλλιά να κάθεται μπροστά στον ανοιχτό τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Κοιτά τα οστά του Μακεδόνα βασιλιά και κλαίει, συλλογίζεται τη ματαιότητα της ζωής και το αναπόφευκτο του θανάτου. Η αγιογραφία αποδίδεται στον Γεώργιο Φράγκο (1556).
Στην εικόνα αναγράφεται: «Ορών ο μέγας εν ασκηταίς Σισώης ατάφου του βασιλέως Ελλήνων Αλεξάνδρου το σώμα του πάλαι λάμψαντος εν δόξη, φρίττει και το άστατον του καιρού και της δόξης τούτων προσκαίρων λυπηθείς, ιδού κλαίει, άι, άι, θάνατε τις δύναται φυγείν σε»;
Αρκετά χρόνια μετά, το 1783, στη Μονή Ξηροποτάμου στο Άγιον Όρος στην εικόνα του αγίου Σισώη, δίπλα από τον ανοιχτό τάφο υπάρχει η επιγραφή: «Ορών έφριξα βασιλέα τον μέγαν. Πώς σκωλήκων γέγονε βρώμα δυσώδες»;
Ιστορικοί και αρχαιολόγοι μελετούν τον βίο του αγίου Σισώη και προσπαθούν να φωτίσουν τα στοιχεία που τον συνδέουν με τον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
 

BΟΜΒΑ ΛΕΚΑΚΗ: «Ο ΤΑΦΟΣ ΤΗΣ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΟΝ…»


Ποιες οι αποκαλύψεις που έκανε ο Γιώργος Λεκάκης για τον τάφο της Αμφίπολης; Βήμα-βήμα προχωρούν οι αρχαιολόγοι τις ανασκαφές στην περιοχή της Αρχαίας Αμφίπολης, ενώ τα ερωτηματικά για τον μεγάλο αρχαίο τύμβο εξακολουθούν να πληθαίνουν. Το crashonline.gr μίλησε με τον συγγραφέα Γιώργο Λεκάκη, ο οποίος και επιχειρεί να ρίξει φως στις πρόσφατες ανακαλύψεις, οι οποίες έχουν αφήσει άφωνη την παγκόσμια κοινότητα.
Ο ίδιος, ωστόσο, θέτει εξαρχής δύο θεμελιώδη ερωτήματα. Κατ’ αρχήν, σημειώνει, «γιατί άργησε τόσο το υπουργείο Πολιτισμού να μπει στον τάφο ο οποίος είναι γνωστός από τη δεκαετία του ‘60; Γιατί τώρα»; Και, δεύτερον, «γιατί οι μέχρι σήμερα κυβερνόντες είχαν στρέψει το ενδιαφέρον στη Βεργίνα και όχι στην Αμφίπολη, όταν η τελευταία είχε δώσει εξίσου σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα από παλιότερα»;
Επισημαίνει, δε, πως «ένας τόσο μεγάλος τάφος μας παραπέμπει σε πολύ μεγάλο ηγέτη (βασιλιά ή αξιωματούχο), ο οποίος, βάσει του μεγέθους, είναι σπουδαιότερος και από τον βασιλιά Φίλιππο. Και ποιος άλλος σπουδαιότερος υπάρχει εκτός από τον Μέγα Αλέξανδρο; Βάσει μεγέθους μπορούμε να ισχυριστούμε ότι πρόκειται για τον τάφο ή το κενοτάφιο του Μεγάλου Αλεξάνδρου».
Ένα επιπρόσθετο επιχείρημα είναι -όπως σημειώνει ο Γιώργος Λεκάκης- ότι «στην περιοχή της Αμφίπολης δολοφονήθηκαν η σύζυγος του Αλεξάνδρου, η Ρωξάνη καθώς και ο γιος του Αλέξανδρος Δ΄ και τάφηκαν στην περιοχή. Οι τάφοι τους δεν έχουν βρεθεί και είναι πιθανόν να είναι αυτός ο τάφος, στον οποίο να επέστρεψαν και τα οστά του Μεγάλου Αλεξάνδρου προκειμένου να ταφεί μαζί με το γιο και τη σύζυγό του, κατά παραγγελία της μητέρας του Ολυμπιάδος».
Όπως τονίζει, «οι γραπτές μαρτυρίες για τον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου είναι εξαιρετικά συγκεχυμένες, πράγμα λογικό, καθώς ήθελαν να προστατεύσουν τον τάφο από πιθανή σύληση». Και υπογραμμίζει: «Το γεγονός ότι στον τάφο έχουμε δύο σφίγγες σημαίνει ότι εκεί έχουν ταφεί δύο σπουδαίες γυναίκες, ενώ η ύπαρξη ενός λέοντα, συμβολικά απεικονίζει τον τάφο ενός σπουδαίου άνδρα. Αυτό σημαίνει ότι πιθανόν εκτός από τη Ρωξάνη να έχει θαφτεί εκεί και η μητέρα του Αλεξάνδρου, Ολυμπιάδα. Άρα και συμβολικά, ο τάφος ανήκει σε έναν σπουδαίο άνδρα και δύο σημαντικές γυναίκες».
Ο Γιώργος Λεκάκης, καλεί επίσης τους επιγραφολόγους να μελετήσουν τις γραφές – χαράγματα που υπάρχουν στη βάση των σφιγγών. Έντονα ερωτηματικά προκαλεί, επίσης, σύμφωνα πάντα με τον συγγραφέα, το γεγονός ότι δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα ή δεν έχει γίνει μία γεωφυσική έρευνα της εν λόγω περιοχής. Αναφορικά με την περιοχή, υπογραμμίζει πως το κοινό πρέπει να έχει υπόψη του ότι το μνημείο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο χώρο (από την Ασπροβάλτα μέχρι την Καβάλα) γεμάτο με αρχαία μνημεία, ενώ στην περιοχή βρίσκονται και τα χρυσοφόρα μεταλλεία του Παγγαίου…
Ο Γιώργος Λεκάκης, υπενθυμίζει ότι το 1940 όταν γίνονταν οι αρχαιοκαπηλείες των Γερμανών κατακτητών, τα Κερδύλια -χωριό της περιοχής- καταστράφηκε τελείως από τους Γερμανούς οι οποίοι έψαχναν τους θησαυρούς του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην περιοχή.
 

Κυριακή, 24 Αυγούστου 2014