Κυριακή, 21 Δεκεμβρίου 2014



Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΣ ΣΑΡΔΑΜ…



της Κατερίνας Μ. Μάτσου
  
Σαρδάμ ονομάζεται το μπέρδεμα των συλλαβών, κατά την ώρα που μιλούν οι ηθοποιοί, οι εκφωνητές του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης, αλλά και ο κάθε ομιλητής. Η λέξη δεν έχει κάποια ετυμολογική ρίζα, αλλά προέρχεται από τον αναγραμματισμό του επίθετου Μαδράς, του παλιού ηθοποιού και σκηνοθέτη Αχιλλέα Μαδρά. Ο Μαδράς, επειδή έκανε πολλά μπερδέματα την ώρα που ήταν στη σκηνή, σκέφτηκε να τα ονοματίσει. Έτσι αναγραμμάτισε τα γράμματά του επωνύμου του και μας έδωσε μία καινούρια λέξη. Την καλλιτεχνική λέξη Σαρδάμ.
Ο Αχιλλέας Μαδράς, το καλλιτεχνικό όνομα του οποίου ήταν Άλκης Ακύλας, γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 3 Αυγούστου του 1875. Τα πρώτα του βήματα ως ηθοποιός τα έκανε με το θίασο της Σάρας Μπερνάρ το 1900 στο Παρίσι και υπήρξε από τους πρώτους ηθοποιούς που εμφανίστηκαν στον κινηματογράφο στις πρώτες γαλλικές ταινίες (1904). Υπήρξε επίσης ο δημιουργός της πρώτης ελληνικής κινηματογραφικής ταινίας Η ΤΣΙΓΓΑΝΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ (1923). Στη συνέχεια ενδιάμεσα των δεκαετιών του 1920 και 1930 εργάστηκε στις Η.Π.Α. και τον Καναδά.
Ο Μαδράς έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής στην Ελλάδα και απέκτησε ευρύτερη φήμη από τις σκηνές που γύρισε με θέμα τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας. Άλλες σημαντικές ταινίες που γύρισε είναι η ΜΑΡΙΑ Η ΠΕΝΤΑΓΙΩΤΙΣΣΑ (1926), που θεωρείται η πρώτη ελληνική κινηματογραφική υπερπαραγωγή και Ο ΜΑΓΟΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ (1930). Με τη ηθοποιό σύζυγό του, Φρίντα Πουπελίνα, δημιούργησε την εταιρεία ΑΖΑΞ ΦΙΛΜ, κινηματογραφικών παραγωγών και εκμετάλλευσης, ενώ παλαίμαχος πλέον, λίγο πριν το ξέσπασμα του Ελληνοϊταλικού πολέμου, δημιούργησε και διεύθυνε την ομώνυμη κινηματογραφική σχολή ΣΤΟΥΝΤΙΟ ΜΑΔΡΑ.
Η ταινία του Ο ΜΑΓΟΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ταινία άρχισε να γυρίζεται το 1922 με τον τίτλο Η Τσιγγάνα της Αθήνας και αν και τα γυρίσματά της δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ, αποσπάσματα συνοδευόμενα με επίκαιρα της Μικρασιατικής Εκστρατείας και Καταστροφής προβλήθηκαν σε διάφορες εκδηλώσεις των ομογενών της Αμερικής- δεν ήταν ιδιαίτερα πετυχημένη παρά τις αγαθές προθέσεις του και δέχθηκε έντονες κριτικές σε βάρος του μεταξύ των οποίων και εκείνη του εκδότη και δημοσιογράφου Κώστα Δαφνή στη γενικότερη κριτική του ελληνικού κινηματογράφου, που δημοσιεύτηκε στον ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΣΤΕΡΑ το 1931. Κατά τις κριτικές του Δαφνή: …ο Μαδράς κατάφερνε να τον προσέχουν όλοι από τον θόρυβο που έκανε ο ίδιος για τον εαυτό του για επιτυχίες και ότι διέθετε ιδιαίτερες και πλουσιότερες γνώσεις. Δεν υπήρξε ποτέ του εξαιρετικά ενδιαφέρων τύπος. Στερείται δημιουργικής φαντασίας, αν όχι και κοινού νου. Μολαταύτα κατορθώνει να επιπλέη. Αναμίχθηκε σ’ όλα τα είδη της τέχνης, για ν’ αποτύχη σε όλα και για να βρη στερνό αποκούμπι στον κινηματογράφο ο οποίος θα δεινοπαθήσει στα χέρια του. Ήλθε στην Ελλάδα ύστερα από κάμποσο καιρό απουσίας στην Αμερική, με την αίγλη κάποιων καλλιτεχνικών θριάμβων, τους οποίους μόνος του ήξερε και μόνος του διηγείτο, που περιορίζονταν κατά κάποιες πληροφορίες στο παίξιμό του ως απλός φιγκυράν σε κάποια ταινία του Τζον Τζίλμπερ και ζήτησε να πιστέψουμε όλοι στο καλλιτεχνικό του δαιμόνιο και να εμπιστευθούμε στας εμπνεύσεις του. Και έρχονται η ΜΑΡΙΑ Η ΠΕΝΤΑΓΙΩΤΙΣΣΑ και Ο ΜΑΓΟΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ για να μας δώσουν την διαπίστωση της πλήρους ανικανότητας του Μαδρά. Δεν αξίζει τον κόπο ν’ ασχοληθούμε σοβαρά με τις ταινίες του.
Ανεξάρτητα όμως της παραπάνω δριμύτατης κριτικής ειδικά για το γύρισμα της ταινίας ΜΑΡΙΑ Η ΠΕΝΤΑΓΙΩΤΙΣΣΑ, όλος ο τότε τύπος είχε εξάρει τον Αχιλλέα Μαδρά για την σπουδαία κινηματογραφική του προσπάθειά, ομοίως και το καλλιτεχνικό περιοδικό, ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΑΣΤΗΡ, στο οποίο έγραφε ο Δαφνής. Στο έργο τον πρωταγωνιστικό ρόλο κρατούσε η σύζυγός του Φρίντα Πουπελίνα -διάσημη Αμερικανίδα ηθοποιός του Χόλλυγουντ, όπως τη διαφήμιζε εκείνος (αν και οι φήμες την ήθελαν ξεπεσμένη Ρουμάνα χορεύτρια καμπαρέ) και τον Αιμίλιο Βεάκη ως λήσταρχο Ματάλα! Μεταπολεμικά ο Μαδράς θα ιδρύσει τη σχολή κινηματογράφου ΣΤΟΥΝΤΙΟ ΜΑΔΡΑ.
O Αχιλλέας Μαδράς πέθανε στην Αθήνα στις 29 Νοεμβρίου 1972 σε ηλικία 97 ετών, υγιής και ενθουσιώδης ως το τέλος.

Κοζάνη, Δεκέμβριος 2014




ΠΗΓΕΣ:
http://e.wikipedia.org/wiki/
http://24wro.blogspot.com/2010/11/blog-post_9355.html

«ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ» ΣΤΗ 19ΧΡΟΝΗ ΠΟΥ ΕΣΩΣΕ ΤΗ ΜΙΚΡΗ ΝΑΝΤΙΑ


 
Το αίτημα της 19χρονης Doaa Al Zamel, από τη Συρία, η οποία πάλεψε με τα κύματα επί τέσσερις μέρες, κρατώντας στη ζωή ένα 17μηνο κοριτσάκι, σκοπεύει να ικανοποιήσει το υπουργείο Εσωτερικών, σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία. Η 19χρονη που βρίσκεται στα Χανιά, φιλοξενούμενη από την οικογένεια του προέδρου της αιγυπτιακής κοινότητας, θέλει να ταξιδέψει στη Σουηδία, όπου ήταν και ο αρχικός της προορισμός, καθώς εκεί ζουν συγγενείς της.
Με ανακοίνωσή του την Πέμπτη, το υπουργείο Εσωτερικών δείχνει να ανταποκρίνεται στην πίεση που άσκησαν χιλιάδες υπογραφές πολιτών, ώστε η 19χρονη κοπέλα που έσωσε τη μικρή Νάντια «να συνεχίσει με τις καλύτερες προϋποθέσεις τη ζωή της με τους οικείους της».

ΌΠΩΣ ΑΝΑΦΕΡΕΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ:
«Το Υπουργείο Εσωτερικών έχει αναλάβει την πρωτοβουλία να συνεργαστεί με τα συναρμόδια υπουργεία, ώστε να τακτοποιηθούν τα θέματα διαμονής, αλλά και ευρύτερης υποστήριξης της 19χρονης Doaa Al Zamel από τη Συρία που έσωσε με ηρωική προσπάθεια την μικρή Νάντια μετά το ναυάγιο στα ανοιχτά της Μάλτας κατά το οποίο έχασαν τη ζωή τους εκατοντάδες πρόσφυγες.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν ήδη δρομολογήσει τις απαραίτητες διαδικασίες για τη μικρή Νάντια, ώστε να βρεθεί σε ασφαλές οικογενειακό περιβάλλον.
Όσον αφορά την Doaa Al Zamel με δεδομένο ότι δικαιούται την υπαγωγή στο καθεστώς διεθνούς προστασίας, αναζητείται η καλύτερη λύση που θα την βοηθήσει να ξεπεράσει την τραυματική εμπειρία που έζησε ώστε να συνεχίσει με τις καλύτερες προϋποθέσεις τη ζωή της με τους οικείους της.
Σε κάθε περίπτωση η Doaa έχει ήδη τεθεί υπό την προστασία του ελληνικού κράτους».

Να σημειωθεί πως με την διαδικασία που προβλέπεται για την παροχή ασύλου και την αναγνώριση της 19χρονης ως πρόσφυγας, μέσω της υπαγωγής της σε καθεστώς διεθνούς προστασίας, υπάρχει η δυνατότητα να της χορηγηθούν ταξιδιωτικά έγγραφα από το Ελληνικό κράτος με τα οποία να μπορεί να ταξιδέψει στην Σουηδία, όπως είναι η επιθυμία της.


http://flashnews.gr/post/194936/dinoun-xartia-sti-19xroni-pou-esose-ti-mikri-nantia

ΠΟΙΑ ΕΚΑΛΗ; ΣΤΗΝ… ΚΟΖΑΝΗ ΖΟΥΝ ΟΙ ΠΙΟ ΠΛΟΥΣΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ


  
Πιστεύετε κι εσείς ότι οι πλούσιοι της χώρας μας μένουν στην Εκάλη, την Κηφισιά και τη Φιλοθέη; Ε, λοιπόν πλανάστε πλάνην οικτράν, αφού σύμφωνα με τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Εσόδων μειώνονται συνεχώς οι… πλούσιοι των βορείων προαστίων της Αθήνας και αντίθετα τα πρωτεία καταλαμβάνει η επαρχία και συγκεκριμένη η… Κοζάνη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, μόλις 233.087 φορολογούμενοι δήλωσαν εισοδήματα υψηλότερα από 44.020,54 ευρώ το 2013. Μάλιστα 548.581 φορολογούμενοι δήλωσαν για το 2013 εισοδήματα έως και 2.934,70 ευρώ και 994.365 εισοδήματα 5.869,41 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι περίπου 1.542.946 Έλληνες ζουν μόλις με 16 ευρώ τη μέρα!
Εντυπωσιακό είναι επίσης ότι τα ίδια αυτά στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων καταδεικνύουν ότι και στα πλούσια προάστια της Αθήνας, εμφανίζονται πλέον άνθρωποι με χαμηλά εισοδήματα. Πάντως μέχρι το 2011 η καταγραφή των εισοδημάτων των φορολογουμένων γινόταν από την ΓΓΠΣ, η οποία εμφάνιζε τα εισοδήματα που είχαν δηλωθεί και ξεπερνούσαν τις 100.000 ευρώ σε ετήσια βάση.
Η στατιστική προσέγγιση όμως άλλαξε και πλέον χάθηκε το κριτήριο των 100.000 ευρώ, με αποτέλεσμα να διευρυνθεί και ο αριθμός των φορολογούμενων με υψηλά εισοδήματα. Έτσι, άλλαξε και ο… χάρτης των πλουσίων στην Ελλάδα, με την Κοζάνη, την Πτολεμαΐδα, τη Μεγαλόπολη και την Τρίπολη να παίρνουν τα πρωτεία από τα προάστια της Αθήνας.
Συγκεκριμένα, στην Κοζάνη το 2012 υπήρχαν 2.473 φορολογικές δηλώσεις με εισοδήματα υψηλότερα των 44.020,54 ευρώ, την ώρα που στην Εκάλη, μόλις 778 φορολογούμενοι δήλωσαν για το οικονομικό έτος 2012 ανάλογα εισοδήματα. Το πιο αξιοπερίεργο μάλιστα είναι ότι οι δηλώσεις αυτές μειώθηκαν το 2013 στις 681.
Πάντως σύμφωνα με τα στοιχεία και οι πλούσιοι της Κοζάνης περιορίστηκαν το 2013, αφού μόλις 1.565 δήλωσαν εισοδήματα άνω των 44.020,54 ευρώ, ενώ το ίδιο χρονικό διάστημα στη Φιλοθέη έπεσε φτώχεια και μόλις 889 φορολογούμενοι δήλωσαν ανάλογα εισοδήματα.
Ισχυροί πάντως, παρά τις δύσκολες συνθήκες, παραμένουν οι πλούσιοι της Πτολεμαΐδας, αφού το 2012 υποβλήθηκαν 1.829 δηλώσεις με εισοδήματα άνω των 44.020,54 ευρώ και 1.040 το 2013.
Τώρα αν αναρωτιέστε τι συνέβη στους πλούσιους του Ψυχικού και της Φιλοθέης, πρέπει να σας πούμε ότι το 2012, 1.136 φορολογούμενοι από το Νέο Ψυχικό έκαναν δήλωση με εισοδήματα που ξεπερνούν τις 44.020,54ευρώ και μειώθηκαν στους 945 το 2013. Την ίδια ώρα, 1.382 φορολογούμενοι από το Παλαιό Ψυχικό δήλωσαν το 2012 εισοδήματα άνω τα 44.020,54 ευρώ και 1.176 το 2013, όταν τα στοιχεία από τις πρόσφατες δημοτικές εκλογές, δείχνουν ότι ο δήμος Φιλοθέης-Ψυχικού έχει 26.771 κατοίκους.


http://www.hellas-now.com/2014/10/blog-post_963.html?m=1

Παρασκευή, 19 Δεκεμβρίου 2014






O ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ, Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ & ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΕΛΛΑΣ

γράφει ο Ερανιστής

Καί ἐπέπεσε πολλά και χαλεπά κατά στάσιν ταῖς πόλεσιν, γιγνόμενα μέν καί ἀεὶ ἐσόμενα, έως άν ἡ αὐτή φύσις ἀνθρώπων.
Θουκυδίδης, Ιστορίαι 3.2

 Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος ανάμεσα στη Αθηναϊκή και την Πελοποννησιακή Συμμαχία, υπό την ηγεμονία της Σπάρτης, διήρκεσε, με μερικές ανακωχές, από το 431 π.Χ. έως το 404 π.Χ. και έληξε με την ολοκληρωτική ήττα των Αθηναίων, δίνοντας τέλος στον πολιτισμικό «χρυσό αιώνα».
Όπως γνωρίζουμε ενδεχομένως από τα σχολικά μας χρόνια, ο Έλλην ιστορικός Θουκυδίδης έζησε μεταξύ 460-398 π.Χ. και έγινε παγκοσμίως γνωστός για τη συγγραφή της κλασικής Ιστορίας του Πελοποννησιακού Πολέμου. Στο έργο της ζωής του αφηγείται γεγονότα που συνέβησαν κατά τον εμφύλιο πόλεμο μεταξύ της Αθήνας και της Σπάρτης· ο Πελοποννησιακός Πόλεμος κράτησε από το 431 έως το 404 π.Χ., με ένα επτάχρονο διάλειμμα «ύποπτης ανακωχής». Στο προοίμιο του έργου διαβάζουμε:
1. Θουκυδίδης, ο Αθηναίος, έγραψε την ιστορίαν του πολέμου μεταξύ των Πελοποννησίων και των Αθηναίων. Την συγγραφήν αυτού ήρχισεν ευθύς εξ αρχής της εκρήξεώς του, διότι προείδεν ότι θ’ απέβαινε μεγάλος και περισσότερον αξιομνημόνευτος από κάθε προηγούμενον πόλεμον και εσυμπέραινε τούτο από το γεγονός ότι αμφότερα τα Κράτη κατήρχοντο εις αυτόν, ενώ ευρίσκοντο εις την ακμήν της παντός είδους στρατιωτικής δυνάμεώς των, και ότι έβλεπε τους λοιπούς Έλληνας είτε τασσόμενους αμέσως, είτε διανοουμένους τουλάχιστον να ταχθούν προς το εν ή το άλλο μέρος.
Η κίνησις αυτή ετάραξε τωόντι βαθύτατα την Ελλάδα, και μέρος υπό τους βαρβάρους και σχεδόν τον κόσμον όλον. Τα προγενέστερα γεγονότα και τα έτι παλαιότερα δεν δύνανται να εξακριβωθούν σαφώς, ένεκα της παρόδου πολλού χρόνου. Αλλά από τεκμήρια, τα οποία, ωθών την έρευνάν μου μέχρι του απωτάτου παρελθόντος, κρίνω αξιόπιστα, άγομαι να πιστεύσω ότι δεν υπήρξαν μεγάλα, ούτε υπό πολεμικήν, ούτε υπό άλλην έποψιν.
Ως προς την καταγωγή του, ο ίδιος αναφέρει ότι ήταν Θραξ, καθώς πατέρας του ήταν ο Όλορος, όνομα το οποίο επίσης ανήκε σε πολλούς βασιλείς της Θράκης. Ο Όλορος ήταν ιδιοκτήτης χρυσωρυχείων στην παράκτια περιοχή απέναντι από τη Θάσο και συνεπώς ευκατάστατος. Ο Θουκυδίδης γεννήθηκε στον Άλιμο και είχε συγγενικούς δεσμούς με τον Αθηναίο πολιτικό και στρατηγό Μιλτιάδη και έναν από τους γιούς του, τον Κίμωνα. Κατά την διάρκεια μιας εκστρατείας στην χερσόνησο της Κριμαίας, ο Μιλτιάδης παντρεύτηκε την Ηγησιπύλη, κόρη του Ολόρου, βασιλιά της Θράκης. Ο μέγας ιστορικός έλαβε κλασική μόρφωση και επηρεάσηκε από την σπουδαία φιλοσοφική παράδοση των Σοφιστών, αν και ήταν μάλλον αριστοκρατικής πολιτικής καταγωγής. Η συγγένεια και η συναναστροφή με τους κύκλους της αριστοκρατίας τον έφερε σε επαφή με ανθρώπους που διαμόρφωσαν την ιστορία της περιόδου για την οποία έγραψε. Ο χαρακτήρας του λέγεται ότι ήταν ψυχρός, μελαγχολικός και απαισιόδοξος.
Ο Αλκιβιάδης, πολιτικός με πολλές ικανότητες και υπέρμετρες φιλοδοξίες, χρησιμοποιώντας ως πρόφαση τον πόλεμο δυο σικελικών πόλεων, της Έγεστας και του Σελινούντα, έπεισε την Εκκλησία του Δήμου, παρά τις αντιρρήσεις του Νικία, να οργανώσει μεγάλη εκστρατεία στη Σικελία με το πρόσχημα της αποστολής βοήθειας προς τους Εγεσταίους, φίλους της Αθήνας. Η Εκκλησία όρισε, ως αρχηγούς της εκστρατείας, τρεις στρατηγούς δίνοντάς τους πλήρεις εξουσίες (στρατηγούς αυτοκράτορες): τον Αλκιβιάδη, που ήταν ο εμπνευστής της εκστρατείας, τον Νικία και τον Λάμαχο.
Ο Θουκυδίδης ήταν περίπου 25-30 ετών όταν ξεκίνησε ο Πελοποννησιακός Πόλεμος (431 π.Χ.). Αρρώστησε ο ίδιος κατά τον λοιμό που έπληξε την Αθήνα μεταξύ 430 και 427 π.Χ. και εξόντωσε το ένα τέταρτο του πληθυσμού της, μεταξύ αυτών και τον ίδιο τον Περικλή. Το 424 π.Χ. εξελέγη στρατηγός και ανέλαβε τη διοίκηση 7 πλοίων που αγκυροβολούσαν στη Θάσο, πιθανότατα επειδή είχε παλαιότερες διασυνδέσεις στην περιοχή. Κατά το χειμώνα του 424/3 π.Χ. ο Σπαρτιάτης στρατηγός Βρασίδας χτύπησε την Αμφίπολη, μια παραλιακή πόλη της Μακεδονίας στα δυτικά της Θάσου, η οποία είχε στρατηγική σημασία για την Αθηναϊκή Συμμαχία, λόγω της ναυπηγήσιμης ξυλείας που πρόσφερε η περιοχή και επειδή βρισκόταν κοντά στα χρυσωρυχεία του Παγγαίου. Ο Αθηναίος διοικητής της μακεδονικής πόλης ζήτησε βοήθεια από τον στρατηγό Θουκυδίδη.
Ο Βρασίδας, γνωρίζοντας ότι οι δυνάμεις των Αθηναίων βρισκόταν στη Θάσο και επειδή φοβήθηκε ότι θα φτάσουν ενισχύσεις από τη θάλασσα, έσπευσε να προσφέρει ευνοϊκούς όρους παράδοσης στους κατοίκους της Αμφίπολης και οι τελευταίοι τούς δέχτηκαν. Έτσι, όταν ο Θουκυδίδης έφτασε, η πόλη βρισκόταν ήδη υπό τον έλεγχο των Σπαρτιατών. Όπως ήταν επόμενο, η είδηση για την απώλεια της Αμφίπολης προκάλεσε μεγάλη πολιτική αναστάτωση στην Αθήνα. Για την αποτυχία του να σώσει την πόλη, ο Θουκυδίδης αναφέρει:
«Ήταν επίσης γραμμένο να εξοριστώ από την πατρίδα μου για είκοσι χρόνια μετά τα γεγονότα της Αμφίπολης και, όντας παρών και με τις δύο πλευρές της διαμάχης και κυρίως με τους Πελοποννήσιους λόγω της εξορίας μου, είχα το χρόνο να παρακολουθώ τις καταστάσεις κάπως αμερόληπτα».
Με την ιδιότητα του εξόριστου και με βαθιά γνώση των τοπικών συνθηκών, όπως μαρτυρείται στο έργο του, ο οξυδερκής ιστορικός ταξιδεύει σχεδόν ελεύθερα στα θέατρα του πολέμου και έχει την ευκαιρία να δει τις διενέξεις από διαφορετικές πλευρές. Πιθανόν να ταξίδεψε και στη Σικελία κατά τη διάρκεια της Σικελικής Εκστρατείας. Σύμφωνα με τον Παυσανία, κάποιος Οινόβιος κατάφερε να περάσει ένα νόμο που επέτρεπε στο Θουκυδίδη να επιστρέψει από την εξορία, πιθανόν λίγο μετά την παράδοση της Αθήνας και το τέλος του πολέμου το 404 π.Χ. Ο Παυσανίας αναφέρει ακόμη ότι δολοφονήθηκε κατά την επιστροφή του στην Αθήνα. Πολλοί αμφισβητούν αυτή την εκδοχή, θεωρώντας πως υπάρχουν ενδείξεις ότι έζησε μέχρι και το 397 π.Χ. Όπως και να έγινε, βέβαιο είναι ότι παρόλο που έζησε μετά το τέλος του πολέμου και την οριστική συντριβή της Αθήνας, δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει την Ιστορία του. Η διήγησή του διακόπτεται κάπως απότομα στο μέσο του έτους 411 π.Χ., υποδηλώνοντας ίσως ότι πέθανε κατά τη διάρκεια της συγγραφής του έργου. Σύμφωνα με κάποια παράδοση, το κείμενό του βρέθηκε να τελειώνει με μία ανολοκλήρωτη πρόταση. Τα λείψανά του επιστράφηκαν στην πόλη της Παλλάδας και ενταφιάστηκαν στον οικογενειακό τάφο του Κίμωνα.

ΟΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΕΙΣ
Ο Θουκυδίδης δεν έδωσε τίτλο στο έργο του, ούτε το χώρισε σε βιβλία. Η διαίρεσή σε 8 βιβλία και ο τίτλος Θουκυδίδου Ιστορίαι ή Συγγραφή οφείλονται στους αρχαίους γραμματικούς. Στο Α΄ βιβλίο -μετά το προοίμιο- ακολουθεί η λεγόμενη αρχαιολογία, η οποία αποτελεί σύγκριση μεταξύ του Πελοποννησιακού πολέμου και προηγουμένων σημαντικών γεγονότων της ελληνικής ιστορίας:
«Η κίνησις αυτή ετάραξε τωόντι βαθύτατα την Ελλάδα, και μέρος υπό τους βαρβάρους και σχεδόν τον κόσμον όλον. Τα προγενέστερα γεγονότα και τα έτι παλαιότερα δεν δύνανται να εξακριβωθούν σαφώς, ένεκα της παρόδου πολλού χρόνου. Αλλά από τεκμήρια, τα οποία, ωθών την έρευνάν μου μέχρι του απωτάτου παρελθόντος, κρίνω αξιόπιστα, άγομαι να πιστεύσω ότι δεν υπήρξαν μεγάλα, ούτε υπό πολεμικήν, ούτε υπό άλλην έποψιν».
Σύμφωνα με το ίδιο, η Αττική- λόγω του ότι το έδαφός της είναι ισχνόν και πτωχόν- υπήρξεν ανέκαθεν απαλλαγμένη από στάσεις και για το λόγο αυτό διατήρησε πάντοτε τους ίδιους κατοίκους. Αντιθέτως, τα ευφορώτερα προ πάντων διαμερίσματα υπέκειντο εις διηνεκείς μεταβολάς των κατοίκων. Ως τέτοιες περιοχές αναφέρει τη Θεσσαλία, την Βοιωτία, το μεγαλύτερον μέρος της Πελοποννήσου, εκτός από την Αρκαδία και από την υπόλοιπη Ελλάδα τα καλύτερα μέρη:
«Διότι είναι προφανές ότι η χώρα που καλείται σήμερον Ελλάς δεν ήτο μονίμως κατοικημένη εξ αρχής, αλλ’ εγίνοντο εις το παρελθόν συχναί μεταναστεύσεις και οι κάτοικοι χωρίς πολλάς δυσκολίας εγκατέλειπαν τας εστίας των, εξαναγκαζόμενοι εις τούτο από νέους πολυαριθμοτέρους εκάστοτε εποίκους. Καθόσον ούτε το εμπόριον, όπως σήμερον διεξάγεται, υπήρχε τότε, ούτε ασφαλής διά ξηράς ή διά θαλάσσης συγκοινωνία, και καθένας εξεμεταλλεύετο το έδαφος, το οποιον είχε υπό την κατοχήν του, τόσον μόνον όσον ήρκει διά την συντήρησίν του. Ούτε πλούτον εσώρευαν, ούτε την γην εφύτευαν, τόσον μάλλον καθόσον αι εγκαταστάσεις των δεν ήσαν ωχυρωμέναι και ως εκ τούτου εφοβούντο μήπως από στιγμής εις στιγμήν άλλοι επιδρομείς επέλθουν και τους αφαιρέσουν κάθε τι που έχουν. Επειδή, εξ άλλου, επίστευαν ότι οπουδήποτε ημπορούν να εξασφαλίσουν την αναγκαίαν καθημερινήν τροφήν, εμετανάστευαν όχι απροθύμως και δι’ αυτό δεν ήσαν ισχυροί ούτε κατά το μέγεθος των πόλεων, ούτε κατά την πολεμικήν γενικώς παρασκευήν. Αλλά τα ευφορώτερα προ πάντων διαμερίσματα υπέκειντο εις διηνεκείς μεταβολάς των κατοίκων -όπως, λόγου χάριν, αι επαρχίαι, αι οποίαι σήμερον ονομάζονται Θεσσαλία και Βοιωτία, και το μεγαλύτερον μέρος της Πελοποννήσου, εκτός της Αρκαδίας, και από την άλλην Ελλάδα τα καλύτερα μέρη».
Η αύξηση του πλούτου επέφερε συγκρούσεις και πολλοί κατέφευγαν στην ασφαλέστερη Αθήνα, η οποία με την πάροδο του χρόνου έγινε πολυάνθρωπος και δεν μπορούσε να θρέψει τους κατοίκους της. Αρχικά, ο αποικισμός της Ιωνίας έδωσε μια λύση στο πρόβλημα:
«Διότι η ευφορία της γης έφερεν αύξησιν της δυνάμεως ωρισμένων προσώπων, η οποία επροκάλει εμφυλίους σπαραγμούς, από τους οποίους τα διαμερίσματα αυτά εφθείροντο τόσον μάλλον, καθόσον ήσαν περισσότερον εκτεθειμένα εις εξωτερικάς επιδρομάς. Η Αττική, εν πάση περιπτώσει, λόγω του ότι το έδαφός της είναι ισχνόν και πτωχόν, υπήρξεν ανέκαθεν απηλλαγμένη από στάσεις και διά τον λόγον αυτόν διετήρησε πάντοτε τους ιδίους κατοίκους. Και έχομεν εδώ απόδειξιν του ισχυρισμού μου ότι, λόγω της μεταναστεύσεως, τα άλλα μέρη της Ελλάδος δεν ηυξήθησαν εις πληθυσμόν όπως η Αττική. Διότι οι δυνατώτεροι από εκείνους, όσοι, ένεκα εξωτερικών πολέμων ή εσωτερικών στάσεων εξεδιώκοντο από την άλλην Ελλάδα, κατέφευγαν εις τας Αθήνας ως εις τόπον ασφαλή, και, πολιτογραφούμενοι, κατέστησαν την πόλιν, ευθύς από τους παλαιότατους χρόνους, ακόμη πλέον πολυάνθρωπον, εις τρόπον ώστε επειδή η Αττική απέβη ανεπαρκής διά τον πληθυσμόν της πόλεως οι Αθηναίοι απέστειλαν αποικίας εις την Ιωνίαν.

ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΕΛΛΑΣ
Σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, ο Έλλην ήταν γιος του Δευκαλίωνος και της Πύρρας και απέκτησε τρεις γιους, τον Αίολο, τον Δώρο και τον Ξάνθο. Ο Αίολος και ο Δώρος μαζί με τους γιους του Ξάνθου, τον Αχαιό και τον Ίωνα, αποτέλεσαν τους γενάρχες των τεσσάρων κυριότερων ελληνικών φυλών που ήταν οι Αχαιοί, οι Δωριείς, οι Αιολείς και οι Ίωνες. Το όνομα Έλληνες στα ομηρικά χρόνια δεν αντιστοιχούσε παρά μόνο σ’ ένα ελληνικό φύλο, που κατοικούσε στην περιοχή γύρω από τον Σπερχειό ποταμό στη σημερινή Φθιώτιδα (αρχ. Φθία), το οποίο είχε ως ηγέτη του τον μυθικό ήρωα Αχιλλέα, επικεφαλής των περίφημων Μυρμιδόνων:
«οι τ’ είχον Φθίην ήδ’ Ελλάδα καλλιγύναικα. > / Μυρμιδόνες δε καλεύντο και Έλληνες και Αχαιοί» (Ιλιάδα Β’ 683-4).
Οι Έλληνες στο έργο του Ομήρου αναφέρονται επίσης ως Αχαιοί, Παναχαιοί, Δαναοί, Αργείοι και Πανέλληνες:
«εγχείη δ’ εκέκαστο /ο Αίας ο ηγεμόνας των Λοκρών /Πανέλληνας και Αχαιούς» (Ιλιάδα Β΄ 530).
Κατά τον Αριστοτέλη, αρχικά Ελλάς ήταν όνομα περιοχής κοντά στη Δωδώνη. Η ετυμολογία της λέξεως Έλλην έχει προκαλέσει διάφορες συζητήσεις. Η επικρατέστερη εκδοχή είναι ότι η λέξη προέρχεται από τους Σελλούς (<θ. σελ- = φωτίζω), ένα ελληνικό φύλο της Ηπείρου στο οποίο ανήκαν οι ιερείς της Δωδώνης. Ένα μέρος των Σελλών φέρεται να μετανάστευσε στη Φθία.
Μέχρι τον Τρωικό Πόλεμο, η Ελλάς δεν επιχείρησε τίποτα από κοινού:
«Την αδυναμίαν, άλλωστε, των παλαιών καιρών μου φαίνεται ότι αποδεικνύει και το γεγονός προ πάντων ότι πριν από τα Τρωικά τίποτε δεν επεχείρησεν από κοινού η Ελλάς. Νομίζω μάλιστα ότι το όνομα αυτό ούτε είχε δοθή ακόμη εις όλην την χώραν, ούτε καν υπήρχε προ του Έλληνος, υιού του Δευκαλίωνος, αλλά τα διάφορα φύλα, και εις μεγαλυτέραν έκτασιν το Πελασγικόν, έδιδαν το όνομά των εις τα υπ’ αυτών κατοικούμενα διαμερίσματα. Αλλ’ από την εποχήν που ο Έλλην και οι υιοί του απέβησαν ισχυροί εις την Φθιώτιδα, και την βοήθειάν των επεκαλούντο οι κάτοικοι των άλλων πόλεων, τα διάφορα φύλα, συνεπεία της επικοινωνίας αυτής, ωνομάζοντο ήδη επί μάλλον και μάλλον Έλληνες, μολονότι πολύς επέρασε καιρός πριν το όνομα τούτο ημπορέση να επικράτηση γενικώς. Την καλυτέραν απόδειξιν παρέχει ο Όμηρος. Διότι, μολονότι έζησε πολύ ύστερον και από τα Τρωικά, πουθενά δεν ωνόμασε με το όνομα αυτό όλους, ούτε άλλους εκτός εκείνων που ηκολούθησαν τον Αχιλλέα από την Φθιώτιδα, οι οποίοι ήσαν και οι πρώτοι Έλληνες, αλλ’ αποκαλεί αυτούς εις τα ποιήματά του γενικώς Δαναούς και Αργείους και Αχαιούς».
Ο Όμηρος δεν κάνει επίσης διάκριση ανάμεσα σε Έλληνες και βαρβάρους:
«Ούτε βαρβάρους, άλλωστε, μνημονεύει διά τον λόγον, ως νομίζω, ότι ούτε οι Έλληνες είχαν ακόμη διακριθή διά κοινού αντιθέτου ονόματος. Οπωσδήποτε τα διάφορα ελληνικά φύλα, επί των οποίων το όνομα των Ελλήνων, λόγω κοινότητος της γλώσσης, εξηπλώνετο διαδοχικώς από μίαν περιφέρειαν εις άλλην, έως ότου επεξετάθη ακολούθως επί του συνόλου των, δεν έκαμαν καμμίαν κοινήν επιχείρησιν πριν από τα Τρωικά, ένεκα αδυναμίας και ελλείψεως αμοιβαίας επικοινωνίας. Άλλωστε, και την εκστρατείαν ακόμη κατά της Τροίας τότε μόνον επεχείρησαν από κοινού, όταν είχαν ήδη αποκτήσει αξιόλογον εμπειρίαν της θαλάσσης.
Ο Θουκυδίδης (περίπου 460-398 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας στρατηγός και ιστορικός, παγκοσμίως γνωστός για τη συγγραφή της Ιστορίας του Πελοποννησιακού Πολέμου. Πρόκειται για ένα κλασικό ιστορικό έργο, το πρώτο στο είδος του, που αφηγείται τα γεγονότα του πολέμου μεταξύ της Αθήνας και της Σπάρτης
ΕΛΛΗΝ ΚΑΙ ΕΛΛΑΣ
Στο Λεξικό του Μπαμπινιώτη, αναφέρεται και ο τύπος Έλλοπες, ο οποίος προσδιόριζε κατοίκους της Δωδώνης και της βόρειας Εύβοιας. Ο Αριστοτέλης ορίζει τη Δωδώνη ως αρχική πατρίδα των Ελλήνων. Από μορφολογικής απόψεως θεωρείται ότι οι λέξεις Έλλην και Ελλάς αποτελούν παράγωγα του ουσ. Ελλοί-Έλλοι-Σελλοί, καθώς οι τύποι αυτοί απαντώνται στον Όμηρο και τον Πίνδαρο. Ο Χριστιανός Ησύχιος ερμηνεύει ως εξής: Έλλοί· Έλληνες οι εν Δωδώνη και οι ιερείς». Όλοι αυτοί οι γλωσσικοί τύποι είναι αγνώστου ετύμου και σημασίας κατά τον κο Μπαμπινιώτη. [2]
Όπως αναφέρθηκε ήδη, στον Όμηρο η λέξη περιορίζεται τοπικά στους Θεσσαλούς της Φθίας, ενώ η χρήση της αργότερα στο αρχ. επίθ. Ελλανοδίκαι αύξησε το κύρος της λόγω της σημασίας των Ολυμπιακών Αγώνων. Ο Θουκυδίδης εξηγεί τη γεωγραφική επέκταση του όρου Έλληνες από τον μυθολογικό ήρωα Έλληνα, που ταξίδευε και δρούσε συχνά σε άλλες πόλεις. Ο αρχαίος ιστορικός Ηρόδοτος πιστεύει ότι ο όρος «Έλληνες χρησιμοποιήθηκε για να τονίσει την κοινή προέλευση των διαφόρων φυλών του ελληνικού χώρου. [3]
Ο αποκλεισμός του μυθώδους από την ιστορίαν μου ίσως την καταστήση ολιγώτερον τερπνήν ως ακρόαμα, θα μου είναι όμως αρκετόν, εάν το έργον μου κρίνουν ωφέλιμον όσοι θελήσουν να έχουν ακριβή αντίληψιν των γεγονότων, όσα έχουν ήδη λάβει χώραν, και εκείνων τα οποία κατά την ανθρωπίνην φύσιν μέλλουν να συμβούν περίπου όμοια.

ΤΟ «ΓΕΝΟΣ ΤΩΝ ΓΡΑΙΚΩΝ»
Στην προεπαναστατική Ελλάδα αναβιώνει μια πανάρχαια ονομασία των Ελλήνων, οι ονομασία Γραικοί, που χρησιμοποιήθηκε πριν ακόμη καθιερωθεί η λέξη Έλληνες. Σε επιγραφή τού 4ου π.Χ. αι. διαβάζουμε: «Έλληνες ωνομάσθησαν, το πρότερον Γραικοί καλούμενοι». Ο Αριστοτέλης (Μετεωρολογικά 1,352α) γράφει: «ώκουνν [ενν. στην περιοχή της Δωδώνης στην Ήπειρο] οι Σελλoί (πρόκειται για τους Ελλούς] και οι καλούμενοι τότε μεν Γραικοί, νυν δε Έλληνες». Η πληροφορία του Αριστοτέλη και η γενικότερη παράδοση της αρχαιότητας συγκλίνουν στο ότι τόσο οι ονομασίες Γραικοί και Έλληνες όσο και η περιοχή της αρχικής εγκατάστασης των Ελλήνων τοποθετούνται στην περιοχή της Ηπείρου, γύρω από τη Δωδώνη και τα σημερινά Ιωάννινα.
Στους αλεξανδρινούς χρόνους, η ονομασία Γραικοί συναντάται λιγότερο αλλά παραλλήλως προς το Έλληνες. Στο Βυζάντιο παράλληλα με το Ρωμαίοι χρησιμοποιείται, σε περιορισμένη έκταση και το Γραικοί, προσλαμβάνοντας την ειδικότερη σημασία «ελληνορθόδοξοι» κατ’ αντιδιαστολή προς το Έλληνες (= ειδωλολάτρες, πολυθεϊστές) και το Λατίνοι (= χριστιανοί της Δύσης/ρωμαιοκαθολικοί). Τον 15ο αιώνα, (στη Σύνοδο της Φλωρεντίας) αναφέρονται «συνελθόντες Λατίνοι τε και Γραικοί». Ο δεινός αρχαιογνώστης Αδαμάντιος Κοραής και άλλοι προεπαναστατικοί συγγραφείς και αγωνιστές (Ρήγας, Χριστόπουλος κ.ά.) μιλούν για το «Γένος των Γραικών» και ο ανασκολοπισθείς Αθανάσιος Διάκος -αρνούμενος να ενταχθεί στον οθωμανικό στρατό…- απαντά περήφανα στους Τούρκους: «Εγώ Γραικός γεννήθηκα, Γραικός θε να πεθάνω». Με την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους, το όνομα Γραικοί αντικαθίσταται από το Έλληνες. Οι Γραικοί, είτε ως κάτοικοι (αργότερα) της Γραίας στην Εύβοια και της ευβοϊκής αποικίας Κύμης στην Κάτω Ιταλία είτε απευθείας (παλαιότερα) από την περιοχή της Ηπείρου, έγιναν γνωστοί στους Ιταλούς, που τους ονόμασαν Graeci, από όπου και οι ξενικές ονομασίες των Ελλήνων ως Greek (αγγλ.), Grec (γαλλ.), Grieche (γερμ.). Ωστόσο, οι ξένοι χρησιμοποιούν για το Ελλάς το Hellas, ως επίσημη ονομασία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παράλληλα προς τα ονόματα Greece (αγγλ.), Grece (γαλλ.) και Griechenland στα γερμανικά.

Με το έργο του αθάνατου Θουκυδίδη θα ασχοληθούμε και σε επόμενα σημειώματα. Για την ώρα, θα καταλήξουμε με ένα μικρό και επίκαιρο απόσπασμα από τον περίφημο διάλογο των Αθηναίων με τους Μηλίους:
ΜΗΛΕΙΟΙ: Πώς είναι δυνατόν να έχουμε εμείς το ίδιο συμφέρον να γίνουμε δούλοι σας όσο εσείς έχετε συμφέρον να μας υποτάξετε;
ΑΘΗΝΑΙΟΙ: Επειδή εσείς, αν υποταχθείτε, θ’ αποφύγετε την έσχατη καταστροφή και εμείς θα έχουμε κέρδος αν δεν σας καταστρέψουμε.